Universiteit van Harderwijk

Vijfde universiteit van Nederland

Harderwijk kreeg in 1648 de vijfde universiteit van Nederland. De universiteit werd opgericht door de Staten van Gelre. Op dat moment waren in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden al universiteiten in Leiden (1575), Franeker (1585), Groningen (1614) en Utrecht (1636).

Carolus Linnaeus

Het Linnaeustorentje herinnert nog aan de in 1811 opgeheven universiteit in Harderwijk. De beroemde Zweedse plantkundige Carl Linnaeus (1707-1778) promoveerde daar in 1735. Hij kwam naar Harderwijk om zijn bul te halen, zodat hij zich als arts in Zweden kon vestigen. Carl Linnaeus heeft niet lang in Harderwijk gestudeerd. Hij had zijn proefschrift 'Hypothesis nova de febrium intermittentium causa', een studie over de oorzaak van intermitterende koortsen, zoals malaria, al in Zweden geschreven. De procedure, waaronder het drukken van het proefschrift, nam slechts zes dagen in beslag. Carl Linnaeus promoveerde op 23 juni 1732 in Harderwijk.

Leiden

Na zijn promotie ging Linnaeus naar Leiden, waar hij onder meer Jan Frederik Gronovius, Johannes Burman en Herman Boerhaave ontmoette. Via Boerhaave kwam hij in contact met de schatrijke Amsterdamse bankier George Clifford. Hierna verbleef hij nog twee jaar in villa Hartekamp in Heemstede. Linnaeus stelde een catalogus van de planten en de boeken van George Clifford samen. Later zou Carl Linnaeus de basis voor de botanische nomenclatuur leggen. Na een kort verblijf in Engeland, waarbij Londen en Oxford werden bezocht keerde Linnaeus via Nederland en Frankrijk terug naar Zweden, waar hij in 1739 met enkele andere wetenschappers de Zweedse Academie van Wetenschappen oprichtte.

Promotie-universiteit

De universiteit in Harderwijk stond niet hoog aangeschreven. De meeste studenten kwamen naar Harderwijk omdat de kosten er lager waren dan elders. Bovendien was Harderwijk een promotie-universiteit. Men kwam naar Harderwijk, zoals Carl Linnaeus, om daar snel een doctorsbul te halen. De beroemdste mensen die aan deze universiteit hebben gestudeerd zijn naast Carl Linnaeus: de ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen, de ingenieur Cornelis Krayenhoff, de dichter Anthony Staring en de staatsman Herman Willem Daendels.

Herman Willem Daendels

Herman Willem Daendels werd op 21 oktober 1762 geboren in Hattem. Hij studeerde vanaf september 1781 rechten in Harderwijk. Hij promoveerde al in april 1783. Na zijn studie werd hij advocaat in zijn geboorteplaats. Daar in Hattem begon het verzet van Daendels tegen de invloed van de stadhouder op het standsbestuur. Hij schoolde zich als militair en vluchtte naar Noord-Frankrijk toen de strijd van de patriotten mislukte en Willem V zijn macht herstelde. Na de Bataafse Revolutie was hij generaal. Van 1807 tot 1810 was Daendels gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Hij overleed op 2 mei 1818 in Goudkust.

Sluiting

De Universiteit van Harderwijk werd tijdens de Franse bezetting in 1813 opgeheven. Koning Willem I heeft nog geprobeerd om de universiteit in Harderwijk een nieuw leven te geven. Deze poging mislukte. Het in 1815 opgerichte Rijksathenaeum sloot in 1818. Harderwijk zou geen universiteit meer krijgen. In de binnenstad van Harderwijk zijn de hortus, een snijkamer en het Linnaeustorentje nog aanwezig. In de snijkamer is sinds 2018 het Marius van Dokkum Museum gevestigd. Marius van Dokkum is kunstenaar en illustrator. Hij maakt humoristisch figuratief werk.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Wetenschap in Nederland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.