Cornelis Krayenhoff (1758-1840)

Nederlandse arts, wetenschapper en generaal

Cornelis Krayenhoff was een zeer veelzijdige man. Hij was een autoriteit op het gebied van elektriciteit en bliksemafleiding, maar wordt toch vooral herinnerd als vestingbouwer. Krayenhoff ontwierp onder meer de Oude Stelling van Amsterdam en het naar hem genoemde Fort Krayenhoff in Nijmegen.

Opleiding

Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff werd op 2 juni 1758 in Nijmegen geboren. Hij was de zoon van de waterbouwkundig ingenieur Cornelis Johannes Kraijenhoff. Cornelis Rudolphus kreeg zijn opleiding in Nijmegen, Arnhem en Harderwijk. Krayenhoff was een van de interessantste mannen van zijn tijd. Hij was arts, waterbouwkundige, cartograaf en generaal. Bovendien was hij na de Bataafse Revolutie onder koning Lodewijk Napoleon enige tijd minister van Oorlog.

Bliksemafleiding

Cornelis Krayenhoff studeerde af in de wijsbegeerte en geneeskunde en vestigde zich als arts in Amsterdam. Hij werd daar lid van het genootschap Concordia et Libertate en van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen. Hij gaf regelmatig lezingen in Felix Meritis. Krayenhoff werd een autoriteit op het gebied van elektriciteit en bliksemafleiding. De Martinikerk in Doesburg kreeg in 1782 de eerste Nederlandse bliksemafleider. In 1791 werd hij lid van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen.

Franse tijd

Krayenhoff sloot zich eind 1794 aan bij het Franse leger. In opdracht van Herman Willem Daendels ging hij naar Amsterdam om het bestuur tot aftreden te bewegen. Een jaar later werd Krayenhoff betrokken bij het verbeteren van de Hollandse fortificaties en de oprichting van Rijkswaterstaat. Na de Russisch-Engelse invasie in 1799 was hij als militair betrokken bij de Slag bij Castrium. Eerder had Krayenhoff zich al bemoeid met het vaststellen van het Amsterdams Peil. Daarnaast was hij de man die Nederland in kaart bracht met behulp van driehoeksmeting.

Landsverdediging

Ook onder Willem I werd hij betrokken bij het verbeteren van de landsverdediging. Hij maakte bijvoorbeeld het ontwerp voor fort Asperen. Het torenfort bij Asperen in de provincie Gelderland maakte onderdeel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Hij was ook in de Zuidelijke Nederlanden actief. In 1818 raakte hij in opspraak tijdens de herbouw van de vestingwerken in Charleroi. De oude nog door de Spanjaarden gebouwde vestingwerken werden afgebroken en vervangen door nieuwbouw. In 1926 zou ook onenigheid ontstaan bij de bouw van de vestingwerken in Ieper en Oosteinde. Krayenhoff werd van corruptie beschuldigd. Hij werd op non-actief gesteld, maar zou in 1830 vrijgesproken worden van alle beschuldigingen.

Overlijden

Cornelis Krayenhoff overleed op 24 november 1840 op 82-jarige leeftijd in Nijmegen, waar een straat naar hem werd vernoemd. Krayenhoff werd begraven in een kelder van het Fort Krayenhoff aan de Waal in Nijmegen. In opdracht van koning Willem werd een passende zerk op zijn graf geplaatst. De gemeente Nijmegen besloot in 1914 tot sloop van het fort. De resten van Cornelis Krayenhoff werden overgebracht naar de begraafplaats Rustoord aan de Postweg. De grafzerk kreeg een plaats in het naar hem genoemde plantsoen aan de Krayenhofflaan. In Nijmegen werd in 1934 ook een kazerne naar hem vernoemd: de Krayenhoffkazerne aan de Groesbeekseweg.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de mooiste plaatsen en monumenten in Gelderland. Lees de interessante uitgave Gelderland: Geschiedenis en bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de mooiste provincie van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland

Deze uitgave over Gelderland van Ruud van Capelleveen is zeker niet saai te noemen. Gelderland heeft een rijke geschiedenis en ook landschappelijk veel te bieden. De auteur informeert u op onderhoudende wijze over de geschiedenis en wetenswaardigheden van de honderdvijftig meest interessantste plaatsen in Gelderland.
Bezienswaardigheden in Gelderland


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.