Zoelen

Plaats in Gelderland

Zoelen is een klein dorp in de Betuwe tussen Tiel en Wijk bij Duurstede. Zoelen ontstond bij een kasteel. Kasteel Soelen is door grachten omgeven en staat op een rond eiland. Het hoofdgebouw uit 1642 werd gebouwd op de fundamenten van een laatmiddeleeuws kasteel.

Soelen

Op het terrein van de voorburcht uit de zestiende eeuw bevindt zich een poortgebouw uit de achttiende eeuw, waarin men boven de poort het familiewapen van de bewoners metselde. Kasteel Soelen ligt op de lager gelegen komgronden bij Zoelen, dat ontstond op de hoger gelegen oeverwallen. Het landgoed kwam in 1992 in het bezit van de Staat, die het in beheer gaf van Staatsbosbeheer.

Motte Aldenhaag

Vlakbij kasteel Soelen ligt de motte Aldenhaag. De motte is een van de best bewaarde en meest imposante kasteelbergen van Nederland. De motte dateert uit de twaalfde of dertiende eeuw. Het is een zes meter hoge kunstmatige heuvel waarop oorspronkelijk een houten en later mogelijk een stenen verdedigingstoren stond. Dit was de voorloper van het huidige kasteel Soelen. De motte ligt verscholen in het bos op het landgoed van Kasteel Soelen. De bebouwing op de heuvel is allang verdwenen, maar de aardewerken structuur is volledig intact. De motte is daarom een rijksmonument van hoge archeologische waarde.

Hervormde kerk

Het schip en de zesendertig meter hoge toren van de Nederlands Hervormde kerk in Zoelen zijn mooie voorbeelden van de Betuwse laatgotische stijl. Deze kerk heeft een rechtgesloten koor. Het oudste deel van de Hervormde kerk is de toren. Deze blikvanger werd in de vijftiende eeuw gebouwd. De toren is versierd met nissen en heeft een achtkantige lantaarn met een spits. Het huidige driebeukige schip stamt uit het midden van de zestiende eeuw. Opvallend is dat de kerk na de Reformatie nooit volledig is voltooid volgens de oorspronkelijke grootse plannen.

De Korenbloem

In het dorp staat de grondzeiler De Korenbloem, een stenen bovenkruier uit 1806. De molen aan de Molenstraat 2 verving een oudere standerdmolen die op dezelfde plek stond. Tijdens restauratie in 1975 werd de fundering daarvan teruggevonden en in de bestrating gemarkeerd. In 1971 werd de molen gekocht door de toenmalige gemeente Zoelen. Tegenwoordig draait de molen dankzij vrijwillige molenaars.

Boerderijen

De boerderijen rond Zoelen behoren tot het 'halletype'. Ze hebben veelal een rechthoekige plattegrond in de vorm van een 'T'. In het woongedeelte liggen aan weerszijden van het woonhuis de slaap- en de opkamer. Daarachter bevindt zich de spoelkeuken. Daar werd de afwas gedaan en maakte men het melkgerei schoon. Typerend voor dit type boerderij is een overstekend deel van de bekapping boven de deeldeuren, die beschutting gaf aan hooiwagens.

Bestuur

Zoelen was tot 1978 een zelfstandige gemeente in de provincie Gelderland. Tot deze gemeente behoorden ook de dorpen Kerk-Avezaath en Kapel-Avezaath. Zoelen en Kerk-Avezaath werden in 1978 bij de gemeente Buren gevoegd. Kapel-Avezaath werd bij Tiel ingedeeld. De gemeente Buren bestaat uit de plaatsen Asch, Beusichem, Buren, Buurmalsen (gedeeltelijk), Eck en Wiel, Erichem, Ingen, Kapel-Avezaath (gedeeltelijk), Kerk-Avezaath, Lienden, Maurik, Ommeren, Ravenswaaij, Rijswijk, Zoelen en Zoelmond.

Aldenhaag

Vijfhonderd meter ten westen van kasteel Soelen ligt in Zoelen de motte Aldenhaag. De motte dateert uit de twaalfde of dertiende eeuw. De eigenaren van dit kasteel moesten leen betalen aan de graaf van Gelre. Het kasteel bestond uit een ronde hoofdburcht en een eveneens omgrachte voorburcht.
Aldenhaag

Kasteel Soelen

Kasteel Soelen in Zoelen in de Betuwe werd in 1306 voor het eerst genoemd. In dit document is vastgelegd dat naast het oude kasteel, dat soms ook wel Aldehagen wordt genoemd, een nieuw kasteel Soelen was gebouwd. Kasteel Soelen werd waarschijnlijk gebouwd door Johan van Benthem en zijn echtgenote Mechteld van Lynden.
Kasteel Soelen

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de mooiste plaatsen en monumenten in Gelderland. Lees de interessante uitgave Gelderland: Geschiedenis en bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de mooiste provincie van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Gelderland

Deze uitgave over Gelderland van Ruud van Capelleveen is zeker niet saai te noemen. Gelderland heeft een rijke geschiedenis en ook landschappelijk veel te bieden. De auteur informeert u op onderhoudende wijze over de geschiedenis en wetenswaardigheden van de honderdvijftig meest interessantste plaatsen in Gelderland.
Bezienswaardigheden in Gelderland


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.