Buren

Oranjestad in Gelderland

Buren in de Betuwe kreeg in 1395 stadsrechten van ridder Allard. De vestingmuren van Buren zijn nog grotendeels in tact. Ook is een van de stadspoorten, de Culemborgse- of Huizenpoort gespaard gebleven. Vanwege de band met de koninklijke familie wordt Buren dikwijls Oranjestad genoemd. De Oranjes gebruikten soms de schuilnaam Van Buren als ze incognito wilden zijn.

Huizerpoort

De Huizerpoort of Culemborgsepoort verschafte de inwoners vanaf de middeleeuwen toegang vanuit het westen. De naam zou zijn afgeleid van het kasteel of huis van Buren dat tegenover de poort lag. Het poortgebouw werd omstreeks het jaar 1400 gebouwd. Aanvankelijk had de poort waarschijnlijk een houten verdieping. In de zeventiende eeuw werd deze bouwlaag ook in steen uitgevoerd. In 1816 vond een ingrijpende verbouwing plaats. Hierbij werd de gevel aan de stadszijde vernieuwd. Ook werden toen de boogdoorgangen vernieuwd.

Graaf van Buren

Net buiten de stadsmuur van Buren stond een kasteel. Willem van Oranje trouwde er in 1551 met de schatrijke Anna van Egmond, gravin van Buren. Koning Willem-Alexander is hierdoor graaf van Buren. Hij gebruikte deze naam onder meer, toen hij in 1986 incognito de Elfstedentocht reed. In het voormalige monumentale stadhuis is sinds 1988 Museum Buren & Oranje gevestigd. Hier koestert men de band tussen Buren en de koninklijke familie.

Sint-Lambertuskerk

Voor de Sint-Lambertuskerk staat een standbeeld van Willem van Oranje en Anna van Buren. Deze kerk werd in 1367 als kapel gesticht. Hieruit kwam nog in de veertiende eeuw de parochiekerk voort die werd genoemd naar de heilige Lambertus van Maastricht. De Sint-Lambertuskerk werd in de vijftiende eeuw uitgebreid met zijbeuken en een nieuw groter hoofdkoor. De toren werd gebouwd door de architecten Alessandro Pasqualini en Pieter Post.

Monumenten

In Buren staat een groot aantal rijksmonumenten. Een deel van het fraaie stadje is beschermd stadsgezicht. Erg fraai zijn de panden aan de Weeshuiswal. Het weeshuis in deze straat werd in 1613 gesticht door Maria van Nassau, een dochter van Willem van Oranje en Anna van Egmond. In dit voormalige weeshuis was tot 2023 het Marechausseemuseum gevestigd. De collectie van kolonel Marius Cornelis van Houten vormde de basis voor de museumcollectie. Deze verzameling verhuisde naar het Nationaal Militair Museum in Soesterberg.

Korenmolen Prins van Oranje

Een van de monumenten van Buren is de Prins van Oranje, een walmolen uit 1716. Deze indrukwekkende stenen stellingmolen werd in dat jaar gebouwd ter vervanging van een eerdere molen op deze plaats. De Prins van Oranje werd in 1947 door de gemeente Buren gekocht. Het uitwendige werd in de jaren vijftig gerestaureerd, maar pas na een restauratie in 1974, waarbij nieuw maalwerk werd aangebracht is de Prins van Oranje weer maalvaardig.

Bestuur

De stad Buren geeft ontgeveer 2.700 inwoners. Buren is een zelfstandige gemeente. Hiertoe behoorden ook Asch en Erichem. Op 1978 werd de gemeente Buren uitgebreid met de gemeenten Beusichem, Zoelen en een gedeelte van Buurmalsen. In 1999 vond nog een uitbreiding plaats. Toen werden ook de gemeenten Lienden en Maurik aan Buren toegevoegd. Buren bestaat uit de plaatsen Asch, Beusichem, Buurmalsen (gedeeltelijk), Eck en Wiel, Erichem, Ingen, Kapel-Avezaath (gedeeltelijk), Kerk-Avezaath (gedeeltelijk), Maurik, Lienden, Ommeren, Ravenswaaij, Rijswijk, Zoelen en Zoelmond. Het gemeentehuis van Buren staat sinds 1999 in Maurik.

Huis Buren

De oudste vermelding van het kasteel in Buren stamt uit 1298, toen Otto van Buren en zijn zoon Allard het huis moesten afstaan aan graaf Reinoud I van Gelre. Otto en zijn familie mochten in Huis Buren blijven als leenmannen van de machtige graaf van Gelre. Buren was eens een van de grootste kastelen van Nederland.
Huis Buren

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de mooiste plaatsen en monumenten in Gelderland. Lees de interessante uitgave Gelderland: Geschiedenis en bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de mooiste provincie van Nederland. Buren komt ook voor in onze uitgave over de geschiedenis van Gelderland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Gelderland

Deze uitgave over Gelderland van Ruud van Capelleveen is zeker niet saai te noemen. Gelderland heeft een rijke geschiedenis en ook landschappelijk veel te bieden. De auteur informeert u op onderhoudende wijze over de geschiedenis en wetenswaardigheden van de honderdvijftig meest interessantste plaatsen in Gelderland.
Bezienswaardigheden in Gelderland


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.