Stedendwinger Frederik Hendrik (1584-1647)

Nederlandse stadhouder

Stadhouder Frederik Hendrik van Oranje was zeer succesvol in het innemen van steden. De inname van steden als Breda, Groenlo, 's-Hertogenbosch, Hulst, Maastricht en Sas van Gent bezorgde hem de bijnaam 'Stedendwinger'. Frederik Hendrik was de jongste zoon van Willem van Oranje en de opvolger van Maurits van Nassau als stadhouder van Holland, Zeeland, Utrecht, Overijssel, Gelderland, Groningen en Drenthe.

Oranje

Prins Frederik Hendrik van Oranje werd op 29 januari 1584 geboren in Delft. Hij was een zoon van Willem van Oranje en zijn vierde echtgenote Louise de Coligny. Frederik Hendrik heeft zijn vader nauwelijks gekend. Hij zal er geen herinnering aan hebben gehad want Willem van Oranje werd een half jaar later, op 10 juli 1584, in Delft vermoord door Balthasar Gerards. Louise voedde haar zoon in het Frans op. Na een aantal jaren verhuisde zij met haar zoon van Zeeland naar Den Haag, waar zij Paleis Noordeinde ter beschikking kreeg.

Militair

Frederik Hendrik werd door dominee Johannes Uytenbogaert onderwezen in Latijn en godsdienstles. In Leiden studeerde hij vervolgens wiskunde en landmeetkunde. Hij woonde in die jaren op het Rapenburg. In 1597 mocht hij voor het eerst tijdens een veldtocht mee met zijn broer Maurits. In 1600 werd hij lid van de Raad van State. De Slag bij Nieuwpoort was de eerste veldslag die hij meemaakte. Later streed hij nog onder meer tijdens het Beleg van Rijnberk, het Beleg van Grave en de Inname van Erkelenz, maar Frederik Hendrik slaagde er niet in om Bredevoort in 1606 te veroveren. Drie jaar later maakte het Twaalfjarig Bestand een voorlopig einde aan de vijandelijkheden.

Stadhouder

Maurits overtuigde zijn broer om te trouwen en zodoende de dynastie veilig te stellen. Dit gebeurde op 4 april 1625. Frederik Hendrik trad in het huwelijk met Amalia van Solms. Maurits stierf enkele weken later. Frederik Hendrik werd door de Staten-Generaal benoemd tot kapitein-generaal van het Staatse leger en admiraal-generaal van de vloot. Hij volgde Maurits ook op als stadhouder van Holland, Zeeland, Utrecht, Overijssel, Gelderland, Groningen en Drenthe. De vijandelijkheden waren na het Twaalfjarig Bestand weer begonnen. Oldenzaal werd in 1626 veroverd. Hierna volgden Groenlo, Zutphen. In 1628 veroverde Piet Hein een Spaanse zilvervloot. De Republiek kon de schat goed gebruiken. Stedendwinger Frederik Hendrik kreeg meer financiële middelen om de strijd tegen de Spanjaarden op te voeren.

Belegering van steden en forten

Net als Maurits ontweek Frederik Hendrik veldslagen. Zijn expertise lag bij het belegeren van steden en forten. Zijn belangrijkste overwinning was de inname van 's-Hertogenbosch in 1629. Door de verovering van de Zilvervloot door Piet Hein was er eindelijk voldoende geld om een grote stad langdurig te belegeren.

's-Hertogenbosch

De Brabantse stad was geen gemakkelijke taak, want 's-Hertogenbosch werd omgeven door een drassig gebied. Het geld van de Zilvervloot kwam goed van pas, want er moesten dijken worden aangelegd. Met windmolens werd het overtollige water via speciaal daarvoor gegraven kanalen afgevoerd. Een extra linie verdedigde de aanvallers tegen een Spaanse aanval van buitenaf. De stad kon na 137 dagen op 14 september 1629 worden ingenomen.

Verdeeldheid

Rond 1630 ontstond er verdeeldheid binnen de Republiek over de te volgen koers. Dit werd betreurd door Frederik Hendrik want hij zag dat het Spaanse leger verzwakte. De regenten in Holland hadden echter meer belangstelling in een vrede, want dat was goed voor de handel. In 1637 werd Breda ingenomen door Frederik Hendrik. Het was een van zijn laatste grote overwinningen. Frederik Hendrik leed jarenlang aan hevige jichtaanvallen. Hij takelde langzaam af. Frederik Hendrik overleed op 14 maart 1647 op 63-jarige leeftijd in Den Haag. Zijn stoffelijk overschot werd bijgezet in de Grafkelder van Oranje-Nassau in de Nieuwe Kerk te Delft. Zijn zoon Willem II volgde hem op als stadhouder en kapitein-generaal.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de Tachtigjarige Oorlog. Lees Tachtigjarige Oorlog als u meer wilt weten over de oorlog van de Nederlandse gewesten tegen Spanje en het ontstaan van Nederland. Stedendwinger Frederik Hendrik komt ook voor in onze uitgave Tachtigjarige Oorlog 1568-1648.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Tachtigjarige Oorlog

De Tachtigjarige Oorlog was niet alleen de langstdurende oorlog in de Nederlanden, maar ook de belangrijkste, want de Nederlandse gewesten keerden zich af van het Habsburgse bestuur en daardoor ontstond de zelfstandige staat Nederland. In de Tachtigjarige Oorlog vonden een groot aantal belegeringen en veldslagen plaats. De belangrijkste worden besproken in het 'Tachtigjarige Oorlog 1568-1648: de opstand en het ontstaan van Nederland'. Ook de belangrijkste veldheren, zowel aan Spaanse als aan Nederlandse zijde, zijn te vinden in deze uitgave.
Tachtigjarige Oorlog


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.