Limesweg langs Romeinse limes

Weg langs de grens van het Romeinse rijk

De limes was tweeduizend jaar geleden de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. De Rijn vormde een natuurlijke barrière. De grens werd door de Romeinen versterkt met forten en uitkijktorens. Bovendien legden zijn havens aan de Rijn aan. langs de limes liep de Limesweg. De weg liep vanuit het huidige Duitsland tot aan Katwijk. De Limesweg had natuurlijk vooral een militaire functie, maar speelde ook een belangrijke rol voor de handel.

Onderzoek

De ligging van de Limesweg kon in Nederland op talrijke plaatsen aangetoond worden. Archeologen vonden op meer dan zeventig plaatsen in ons land restanten van deze belangrijke heerweg. Deze onderzoekers konden ook aantonen dat de weg verschillende keren werd gerepareerd. Men stelde reparaties vast in de jaren 100, 125, 168 en 225.

De Meern

Opmerkelijk is dat de Romeinen na dit jaar geen verbeteringen aan de Limesweg meer hebben aangebracht, terwijl zij nog wel twee eeuwen in onze streken verbleven. De mooiste vondst was ongetwijfeld het restant van de Limesweg dat men in 1997 vond bij opgravingen in De Meern. Hier kon de weg over een lengte van 1.400 meter in kaart gebracht worden. Enkele jaren later deed nog een ontdekking. Bij Utrecht bleek de weg een veel zuidelijker tracé te hebben gevolgd dan tot dan toe werd aangenomen. De weg naar de Hoge Woerd zou een aftakking geweest zijn van de hoofdweg.

Brittenburg

Bij het huidige Katwijk lag het meest westelijke fort langs de Rijn. Deze Romeinse versterking werd later verzwolgen door de zee en staat nu bekend als Brittenburg. Daar vlakbij ligt Valkenburg, waar onder het Castellumplein de resten van een beroemd en groot Limesfort liggen. In deze streek liet Corbulo door zijn troepen een verbindingskanaal graven. Hij verbond hiermee de Maas en de Rijn voor de aanvoer van troepen, materieel en bevoorrading.

Leidsche Rijn

Aan het begin van deze eeuw hebben de Utrechtse archeologen in Leidsche Rijn, waar vroeger de noordgrens van het Romeinse Rijk liep, al vele vondsten gedaan. Er werden onder meer wachttorens, schepen en een Romeinse weg opgegraven. Ook werd ontdekt, dat op de Hoge Woerd een Romeins fort, castellum, heeft gelegen. Bij dit fort stond ook een Romeins badhuis. Met behulp van grondopnamen hebben wetenschappers de plattegrond en daarmee de functie van een gebouw vastgesteld. In 1940 werd al op deze plek gegraven en werd een vierkant vertrek met stenen muren ontdekt. Nu kon worden vastgesteld dat deze resten toebehoren aan een Romeins badhuis. Het badhuis in Leidsche Rijn is ongeveer vijftien bij dertig meter groot geweest en leek veel op de badhuizen, die eerder in Duitsland en Engeland zijn gevonden. In Nederland waren al eerder bij de castella aan de limes in Alpen aan de Rijn en Zwammerdam resten van badhuizen aangetroffen.

Rijn

De noordelijke limes lag immers dwars door Nederland langs de Rijn tot ver in Duitsland. Men vond Romeinse resten in negentien Nederlandse en vijfentwintig Duitse plaatsen. "De Romeinen moesten destijds niet zelden innovatieve constructies bedenken om het dynamische rivierenlandschap van de delta te bedwingen," schreef minister Ingrid van Engelshoven. De Romeinen bouwden onder meer wachttorens en legerkampen. Bij het huidige Nijmegen verrees een legerkamp dat plaats bood aan twee legioenen van zesduizend man. Archeologen vonden resten van forten en andere gebouwen bij Valkenburg, Leiden, Woerden, Utrecht, Bunnik en Arnhem.

Werelderfgoed

De Nederlandse overheid besloot in december 2019 om de voormalige grens van het Romeinse Rijk voor te dragen voor plaatsing op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Het nominatiedossier werd door de Nederlandse provincies Zuid-Holland, Utrecht en Gelderland samen met de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts opgesteld. De Romeinse limes kreeg in 2021 de status van werelderfgoed. Omdat de Romeinse limes door Nederland en Duitsland loopt wordt de grens ook wel de Neder-Germaanse Limes genoemd.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Romeinen in Nederland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.