Gouda

Plaats in Zuid-Holland

In de elfde eeuw begon men met het ontginnen van het veen rond de rivier de Gouwe en ontstond een plaats die in 1143 voor het eerst werd genoemd in een document van de graaf van Holland. De Gouwe werd in de dertiende eeuw via een kanaal verbonden met de Oude Rijn en de Hollandse IJssel.

Handel

Daar aan het kanaal bouwde men een haven en een kasteel, het kasteel van Gouda, dat deze haven moest beschermen. De vaarroute langs Gouda was inmiddels belangrijk geworden voor de handel met Vlaanderen en plaatsen in Holland die profiteerden van de handel met het Oostzeegebied, zoals Amsterdam.

Stadsrechten

Graaf Floris V van Holland gaf Gouda in 1272 stadsrechten. Net als andere plaatsen brandde ook Gouda in de middeleeuwen verschillende keren af. De stadsbranden van 1361 en 1438 zorgden voor veel schade. Gouda werd in juli 1572 ingenomen door de Geuzen. Vijf jaar later werd het kasteel gesloopt.

Handel en nijverheid

De economie van Gouda kreeg goede en slechte tijden. De stad profiteerde vooral van de lakennijverheid, de productie van aardewerk en kaarsen en de kaashandel. Sinds de middeleeuwen werd op de markt gehandeld in Goudse kaas. De kaasmarkten vonden tot ver in de twintigste eeuw plaats. Een deel van het fraaie centrum van Gouda is beschermd stadsgezicht.

Goudse pijpen

De stad werd bekend door de fabricage van pijpen. Het tabak en pijproken werd populair in Nederland. Willem Barendsz zette een pijpenmakersbedrijfje op. In 1617 werd zijn eerste stenen pijp verkocht. Als merkteken gebruikte hij een gekroonde Tudorroos, om daarmee een Engelse pijpenmaker de loef af te steken. Hij kreeg al snel navolgers. Gouda werd het belangrijkste centrum van de Nederlandse pijpenmakersindustrie. De Goudse pijp of Gouwenaar werd een begrip.

Bezienswaardigheden

De stad heeft een historisch centrum met een marktplein, een grachtenstelsel en driehonderd rijksmonumenten. Hiervan zijn het oude stadhuis en de Sint-Janskerk en de Gouwekerk met de tachtig meter hoge toren de bekendste. Op de markt staat een zeventiende-eeuwse waag naar een ontwerp van architect Pieter Post. Ten zuiden van de Grote of Sint-Janskerk, de kerk met de beroemde gebrandschilderde ramen, de Goudse Glazen, staat het Catharina Gasthuis. Dit gebouw is tegenwoordig ingericht als museum.

Markt in Gouda

De Nederlandse kunstenaar Johannes Bosboom legde in 1880 de Markt van Gouda met het stadhuis vast. Het schilderij werd in 2012 aangekocht door Museum Gouda. Het werk past helemaal in de stadscollectie, zei directeur Gerard de Kleijn destijds.
Markt in Gouda

Sint-Janskerk in Gouda

De Grote of Sint-Janskerk in Gouda werd gewijd aan Johannes de Doper. Hij is de schutspatroon van Gouda. Zijn kleuren, rood en wit, zijn ook terug te vinden in het stadswapen van Gouda. De Sint-Janskerk behoort volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed tot de interessantste honderd gebouwen van Nederland.
Sint-Janskerk in Gouda

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Zuid-Holland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.