Eeuwig Edict van 1531

Keizer Karel V

In 1531 stelde keizer Karel V een Eeuwig Edict op voor de Habsburgse Nederlanden. Deze wet vormde het uitgangspunt voor de gemeenschappelijke wetgeving in de gewesten in deze streek. Het Eeuwig Edict was een belangrijke stap in de centralisatiepolitiek van Karel V. Het besluit legde de basis voor een meer samenhangend bestuur van de Nederlandse gewesten.

Maria van Hongarije

Van 1522 tot 1530 had Karel V zich vooral geconcentreerd op de onrustige gebieden, zoals Italië, Oostenrijk en Spanje. Hij had in die jaren niet naar de Nederlanden omgekeken. Na de dood van zijn regentes Margaretha veranderde dit. De nog jonge en onervaren Maria van Hongarije, een zuster van Karel V, volgde Margaretha op. Omdat ze onervaren was en de Nederlandse gewesten niet kende, stelde hij drie raden in om haar te helpen: de Raad van State, de Geheime Raad en de Raad van Financiën.

Bestuur

Het edict kwam tot stand in een periode waarin de Nederlanden economisch bloeiden maar politiek versnipperd waren. Lokale privileges en stadsrechten beperkten de macht van de vorst. Het edict moest dienen als uitgangspunt voor gemeenschappelijke wetgeving in alle Habsburgse Nederlanden. Het was een poging om de versnipperde lokale rechten en gebruiken meer op één lijn te brengen. Bisschoppen, ridders en stadhouders kregen zitting in de Raad van State. Deze raad benoemde bestuurders. De Geheime Raad was onder meer belast met godsdienstige zaken, defensie en ordehandhaving. De Raad van Financiën regelde de inkomsten en uitgaven van de gewesten.

Maria van Hongarije

Voordat Maria van Hongarije (1505-1558) naar Brussel kwam als landvoogdes, was zij getrouwd geweest met Lodewijk II van Hongarije. Lodewijk sneuvelde in de strijd tegen Süleyman I in de Slag bij Mohács op 29 augustus 1526. Ze nam het regentschap van Hongarije waar tot haar broer Ferdinand tot koning werd gekroond. Maria zou niet hertrouwen. Maria van Hongarije bleef natuurlijk trouw aan haar broer Karel. Zij kreeg met veel problemen te maken. Vanuit het zuiden bedreigden de Franse koningen Frans I en Hendrik II de Nederlanden. Daarnaast waren er financiële en religieuze problemen. De eenwording van de Nederlanden werd in 1543 voltooid met het Traktaat van Venlo.

Eeuwige Edicten

Het edict van 1531 moet niet worden verward met andere 'Eeuwige Edicten', zoals die van 1577, waarin Juan van Oostenrijk akkoord ging met de Pacificatie van Gent, of het Edict van 1667, waarbij het stadhouderschap in Holland werd afgeschaft. De versie van 1531 legde echter de juridische basis voor de moderne eenheidsstaat die keizer Karel V voor ogen had. De 'Eeuwige Edicten' hadden wel een overeenkomst: ze duurden nooit eeuwig.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.