Aerdt

Plaats in Gelderland

Aerdt ligt ten zuiden van Zevenaar op het Gelders Eiland. Het is een prachtig gebied met stille dijkjes langs oude rivierstrangen van de Rijn, waar u prachtig kunt fietsen en wandelen. De Rijn liep vroeger noordelijker, waardoor de rivier langs Aerdt stroomde. De belangrijkste bezienswaardigheden van Aerdt is de Nederlands hervormde kerk.

Godfried de Noorman

De geschiedenis van deze streek gaat terug tot de Romeinse tijd. Het gebied lag bij de noordgrens van de Romeinse limes. Hierdoor vond er veel handel plaats. De talrijke bodemvondsten in deze streek getuigen daarvan. In de negende eeuw zou Karel de Dikke (839-888) hier Godfried de Noorman (?-885) bevochten hebben. De Deense Vikingleider Godfried de Noorman trok met zijn mannen plunderend door deze streek. Onder het voorwendsel van onderhandelingen werd de Viking door Karel de Dikke naar Spijk gelokt, waar hij werd vermoord.

Middeleeuwen

Aerdt had in de middeleeuwen een grote en belangrijke parochie. De parochie omvatte het dorp Aerdt zelf, het grootste deel van het huidige Herwen en vanaf 473 ook Tolkamer. De oudste kerk in het dorp was gebouwd van tufsteen uit de Eifel. De stenen werden waarschijnlijk per schip aangevoerd. Deze kerk werd in de veertiende eeuw vervangen door een grotere gotische kerk met spitsbogen en grotere vensters. Hoewel Aerdt bestuurlijk tot het Hertogdom Gelre behoorde, lag het dorp letterlijk tegen de Duitse grens aan. Daardoor waren er vanaf de middeleeuwen sterke culturele, economische en religieuze invloeden vanuit het Duitse achterland.

Duitse invloed

De Rijn was de belangrijkste handelsroute tussen het Duitse binnenland en de Lage Landen. Duitse handelaren en reizigers trokken regelmatig door het gebied. Aerdt lag in die tijd nog direct aan een oude Rijnloop. Hierdoor passeerden Duitse goederen, waaronder steen, hout, wijn, metaalwaren, Aerdt. De economie van Aerdt was hierdoor sterk verweven met het Duitse achterland. Deze Duitse invloed zien we ook terug in de architectuur. De bouwstijl van kerken, boerderijen en later ook Huis Aerdt vertoont kenmerken die typisch zijn voor het Nederrijnse en Westfaalse gebied.

Kleefse enclaves

In 1609 stierf hertog Johan Willem van Kleef kinderloos. Hierdoor ontstond de Gulik-Kleefse Successieoorlog. Kleef kwam in 1614 onder Pruisisch bestuur. Een groot deel van de Liemers, de Ooijpolder en plaatsen als Zevenaar, Duiven, Westervoort, Gendt, Huissen en Pannerden behoorden tot de Kleefse Enclaves. Deze plaatsen werden tot 1815 door Pruisen bestuurd. Hoewel Aerdt buiten de Kleefse Enclaves lag en dus niet door Pruisen werd bestuurd, nam de Duitse invloed en handel in deze jaren toe. Na het Congres van Wenen in 1815 werden deze gebieden overgedragen aan het Koninkrijk der Nederlanden en veranderde nam ook de Duitse invloed in Aerdt af.

Monumenten

De bewoners profiteerden in vroeger tijden van de hoogwaardige kwaliteit van de rivierklei. De steenfabrieken vormden een belangrijke bron van bestaan. In Aerdt staan drie monumenten: de zestiende-eeuwse Nederlands hervormde kerk, een boerderij aan de Aerdtsedijk uit 1773 en een Dijkmagazijn uit 1879 van het Polderdistrict Herwen, Aerdt en Pannerden. Het gelijknamige Huis Aerdt staat in Herwen.

Bestuur

Het dorp Aerdt ligt in de provincie Gelderland. Tot 1984 vormde Aerdt samen met Herwen de gemeente Herwen en Aerdt. Herwen en Aerdt ging op in de gemeente Rijnwaarden. Rijnwaarden werd in 2018 opgeheven. Aerdt hoort nu bij Zevenaar. De gemeente Zevenaar bestaat uit de dorpen Aerdt, Angerlo, Babberich, Giesbeek, Herwen, Lathum, Lobith, Oud-Zevenaar, Pannerden, Spijk, Tolkamer en de stad Zevenaar.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de mooiste plaatsen en monumenten in Gelderland. Lees de interessante uitgave Gelderland: Geschiedenis en bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de mooiste provincie van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Gelderland

Deze uitgave over Gelderland van Ruud van Capelleveen is zeker niet saai te noemen. Gelderland heeft een rijke geschiedenis en ook landschappelijk veel te bieden. De auteur informeert u op onderhoudende wijze over de geschiedenis en wetenswaardigheden van de honderdvijftig meest interessantste plaatsen in Gelderland.
Bezienswaardigheden in Gelderland


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.