Het Valkhof in Nijmegen

Kasteel aan de Waal

Nijmegen werd door keizer Frederik Barbarossa bezocht. Hij liet de Valkhofburcht herstellen. Het kasteel op de heuvel bij de Waal dat op veel schilderijen uit de zeventiende en achttiende eeuw is te zien kreeg in de vijftiende eeuw een imposante omvang.

Vroege bewoners

De restanten van het kasteel Valkhof staan op een stuwwal aan de Waal. Deze plek werd al vroeg bewoond. Men deed er vondsten die uit de bronstijd dateren. De Romeinen bouwden er een legerkamp. Dit kamp werd vernietigd tijdens de Bataafse Opstand, maar vondsten wijzen er op dat er tot in de vierde eeuw Romeinen moeten hebben gewoond. Een kasteel op deze plek zou tussen 804 en 814 verschillende keren zijn bezocht door Karel de Grote, maar daar wordt nu aan getwijfeld door historici. Nijmegen hield er de naam Keizerstad aan over. De eerste keizer die zeker in Nijmegen is geweest was Frederik Barbarossa (1122-1190). Deze keizer herstelde het kasteel en liet tussen 1152 en 1155 wallen en muren om Nijmegen bouwen.

Valkhofburcht

Paus Gregorius IX (1170-1241) raakte in conflict met keizer Frederik II, de man die Nijmegen in 1230 stadsrechten had gegeven. Hij bestrafte de keizer met excommunicatie. Willem II van Holland werd koning van het Heilige Roomse Rijk, maar hij had niet genoeg geld. De verpande de burcht met alle rechten aan graaf Otto II van Gelre (1215-1271). De lening werd nooit afgelost en daardoor kwamen het Valkhof en de stad Nijmegen in het bezit van Gelre. De Valkhofburcht werd door de graven van Gelre vanaf de dertiende eeuw uitgebreid, maar ook in latere jaren werden er nog verbeteringen aangebracht. Zo bouwde men in 1769 nog een tweede verdieping in de hoofdburcht met vertrekken voor Willem V (1748-1806). De stadhouder woonde tijdens de opstand van de patriotten enkele jaren in het relatief rustige Nijmegen.

Stadhouder Willem V

Stadhouder Willem V was op 2 november 1794 voor het laatst in Nijmegen. De Fransen stonden reeds in Neerbosch. Zij namen de burcht drie dagen later in. Willem V verliet Nederland op 18 januari 1795. Een jaar later begon men in Nijmegen met de sloop van het Valkhof. Van het kasteel resteren nu alleen nog de Sint-Nicolaaskapel, de ruïne van de Sint-Maartenskapel die ook wel Barbarossa-ruïne wordt genoemd, het restant van een tufstenen waltoren en een deel van de buitenste ringmuur. De restanten van het kasteel staan in een in de negentiende eeuw aangelegd stadspark, dat overgaat in het Hunnerpark.

Lieve Verschuier

De kunstenaar Lieve Verschuier (1627-1686) specialiseerde zich in maritieme voorstellingen. Op zijn schilderij met Het Valkhof zien we daarom veel bedrijvigheid op de Waal. Deze in Rotterdam geboren kunstenaar kreeg zijn opleiding bij Simon de Vlieger in Amsterdam. Na zijn Italiaanse reis vestigde hij zich in Rotterdam.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij veel aandacht aan de geschiedenis en interessante achtergronden van de Nederlandse kastelen. Lees Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats en Kastelen in Nederland als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederlandse kastelen. Het Valkhof in Nijmegen komt ook voor in onze uitgave Kastelen in Gelderland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Kastelen en Buitenplaatsen in Nederland
Kastelen Gelderland

In de grootste provincie van Nederland, Gelderland, staat een groot aantal kastelen en adellijke huizen. Deze kastelen zijn nauw verbonden met de Gelderse geschiedenis. Opvallend is ook de grote verscheidenheid. U wordt daar uitvoerig over geïnformeerd in Kastelen in Gelderland. In deze uitgave staan 150 interessante kastelen en landhuizen.
Kastelen in Gelderland


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de ontstaansgeschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Het woord kasteel werd in de middeleeuwen nooit gebruikt als aanduiding voor een kasteel, in welke hoedanigheid dan ook. De term kasteel wordt pas sinds de laatste eeuwen gebruikt en geldt als een soort verzamelnaam voor alle vormen van kastelen. In de middeleeuwen werden kasteelachtige gebouwen aangeduid als: huis, stins of steenhuis, burg of burcht, slot, borg, havezate, ridderhofstad of toren.
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.