Uitgeest

Plaats in Noord-Holland

De eerste bewoners van Uitgeest vestigden zich omstreeks 450 voor Christus op strandwallen. Veel van deze terpen in het veengebied zijn volgens de historici nog terug te vinden. De streek bleef ook in de Romeinse tijd bewoond. Uitgeest groeide uit tot een karakteristieke Noord-Hollands dorp met molens, boerderijen in een omgeving van water en polderland.

Veengebied

De ligging tussen strandwallen en veengebieden heeft het dorp sterk gevormd. Rond 450 voor Christus woonden er al mensen in het gebied dat nu Uitgeest heet. Door hogere waterstanden nam het bewonersaantal na 250 sterk af. Het gebied zou eeuwenlang moeilijk begaanbaar blijven. Rond 700 ontstonden er kleine agrarische gemeenschappen. Het veengebied werd vanaf de tiende eeuw ontgonnen. Veel land ging verloren toen de zee rond 1150 het veengebied binnendrong. Hierdoor ging veel land verloren en ontstonden grote meren, waaronder het Alkmaardermeer en het Uitgeestermeer en begon men met de aanleg van dijken.

Dorp

Uitgeest werd aan het einde van de elfde eeuw voor het eerst genoemd in een inventarislijst van de abdij van Egmond. In 1276 werd de naam ook genoemd in een oorkonde van graaf Floris V. Hij stelde in dit document de bewoners van Uitgeest vrij van tolgeld. De oudste bewoning van het dorp lag waarschijnlijk bij Dorregeest. Daar zijn resten van een vroegmiddeleeuws kerkje gevonden. Later verschoof het centrum naar het huidige Uitgeest, waar in de veertiende eeuw een nieuw kerkje werd gebouwd. De Kerkbuurt werd het hart van het dorp, waar ook bewoners van omliggende buurtschappen zoals Assum, Benes, Westergeest en Markenbinnen op waren aangewezen.

Tachtigjarige Oorlog

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd Uitgeest in 1573 door Spaanse soldaten platgebrand. Ongeveer zestig boeren werden gedood. Uitgeest kon zich later ontwikkelen tot een welvarend dorp van boeren en ambachtslieden, die vooral verdienden aan de zeevaart en de scheepvaart.

Oostzeehandel

Uitgeest is de geboorteplaats van Cornelis Corneliszoon. Hij was in 1594 de uitvinder van de houtzaagmolen. Zijn uitvinding betekende een revolutie in de houtbewerking en droeg bij aan de bloei van de Nederlandse scheepsbouw. In het Erfgoedpark De Hoop is meer te zien over deze geschiedenis. Vooral in de zeventiende eeuw werd goed verdiend. Dat kwam door de Oostzeehandel, de haringvisserij en de walvisvangst. In Uitgeest bouwde men windmolens voor touwslagerijen, houtzagerijen, en bedrijven die verf en olie produceerden.

Bedrijvigheid

De volgende eeuw was een eeuw van achteruitgang. De nijverheid verdween bijna geheel uit Uitgeest. Alleen bedrijven die zeildoek vervaardigden konden zich handhaven. Ook de agrarische sector verwerkte zware tegenslagen. Door veepest, lage prijzen en hoge belastingen verdween veel werkgelegenheid. Deze situatie verbeterde pas in de tweede helft van de negentiende eeuw door de bloembollenteelt en de aanleg in 1867 van de spoorlijn van Uitgeest naar Haarlem, de Staatslijn K. Hierdoor zagen ook andere bedrijven, zoals de Hollandse Melksuikerfabriek, mogelijkheden om een bedrijf te stichten in Uitgeest.

Bestuur

Uitgeest is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Holland. Ook de dorpen Assum en Limmerkoog behoren tot de gemeente Uitgeest. Het gemeentehuis staat aan de Middelweg 28 in Uitgeest.

Fort bij Krommeniedijk

Het Fort bij Krommeniedijk werd gebouwd voor de Stelling van Amsterdam. Het fort in de gemeente Uitgeest moest de Lagendijk verdedigen die dwars door het inundatiegebied liep. De soldaten in dit fort moesten ook verhinderen dat de vijand via het riviertje de Crommenije de Stelling van Amsterdam kon binnentreden.
Fort bij Krommeniedijk

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Noord-Holland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.