Postrijtuig op het Nederlandse spoor

Spoorwegmuseum Utrecht

Jarenlang reden er posttreinen door Nederland, waarin de post werd gesorteerd. In het Spoorwegmuseum in Utrecht staat een postrijtuig met grote sorteerkasten. Deze rijtuigen worden niet meer gebruikt, want de Nederlandse postdienst koos in de jaren negentig van de twintigste eeuw voor om in het vervolg alleen nog gebruik te maken van het wegverkeer.

Frederick Karstadt

Het idee om de post in de trein te sorteren kwam van Frederick Karstadt. Hij overtuigde de Britse postdienst om de post reeds tijdens het vervoer met de trein tussen Birmingham en Londen te sorteren. Hierdoor kon tijdwinst geboekt worden en waren de poststukken eerder bij de geadresseerde. België volgde in 1840 het Britse voorbeeld en vijftien jaar later ging ook het Nederlandse staatspostbedrijf post sorteren in speciaal daarvoor ingerichte spoorwagons.

Pec

Voor de Nederlandse postdienst werden rijtuigen omgebouwd tot rijdend postkantoor. Hiervoor werden speciale postrijtuigen in gebruik genomen. Dit waren bestaande ook voor het personenvervoer gebruikte rijtuigen, die voorzien werden van een ander interieur, zodat tijdens de treinrit post gesorteerd kon worden. Ook werden er speciale rijtuigen gebouwd. Deze rijtuigen worden door post- en spoorenthousiastelingen Pec's genoemd. De techneuten van de spoorwegen bedachten voor het elektrisch postrijtuig met toilet de afkorting Pec. Deze letters staan voor: Postrijtuig Elektrisch Closet. Voor deze Pec's werden vanaf de jaren dertig van de twintigste eeuw bestaande treinen, zoals het type Hondenkop, omgebouwd. De laatste Pec werd in 1979 buiten dienst gesteld.

Groei in het postbedrijf

Na 1950 werden verschillende motorrijtuigen van het type Mat'24 verbouwd tot motorpostrijtuigen. Deze treinen werden in 1965 stilaan vervangen door speciaal gebouwde motorpostrijtuigen. Dit waren de jaren van grote bloei bij de post. De postmarkt groeide enorm en om alle post snel naar de bestemming te vervoeren werden speciale postgoederenwagons gebouwd, die werden getrokken door de motorpostrijtuigen. Deze wagons werden voorzien van grote rolluiken, zodat ze vanaf de goederenperrons efficiënt geladen en gelost konden worden.

Postmechanisatie

De ontwikkeling van de postmechanisatie deed in de jaren zeventig het voordeel van de verwerking op het spoor teniet. Het Nederlandse postbedrijf vond het vervoer over de rails omslachtig en verving de posttreinen in 1997 door vrachtwagens. Tijdens een nachtelijk ritje komt u daardoor altijd wel vrachtwagens van PostNL tegen, want het postbedrijf is vooral een logistieke organisatie.

Herinnering

Nadat het Nederlandse postbedrijf in 1997 besloot om geen post meer over het spoor te vervoeren werden een aantal postrijtuigen, zoals een motorpostrijtuig en een postwagen, opgenomen in de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum in Utrecht.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Spoorwegen in Nederland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.