Kasteel Polanen bij Monster

Kasteel in Zuid-Holland

Kasteel Polanen was de stamburcht van de familie Van Polanen. Het kasteel stond aan de oostzijde van Monster in de buurt van de huidige Madeweg. Het kasteel stond op een eiland van veertig bij dertig meter. Het kasteel werd omgeven door een twaalf meter brede gracht.

Jan II van Polanen

Jan II van Polanen raakte betrokken bij de Hoekse en Kabeljauwse twisten nadat hij de zijde van Margaretha II van Henegouwen had gekozen in het conflict met Holland. Jan II van Polanen bezat verschillende kastelen. Hij werd in 1350 heer van de heerlijkheid Breda toen Jan III van Brabant het slot, de stad en de heerlijkheid Breda aan Jan II van Polanen verkocht. Het kasteel in Monster werd wekenlang belegerd door graaf Willem V van Holland.

Inname

Het kasteel werd uiteindelijk in 1351 ingenomen en gesloopt om te voorkomen dat Jan II van Polanen het kasteel in de toekomst zou gebruiken als uitvalsbasis tegen Holland. De laatste resten van het oorspronkelijke kasteel van Polanen werden in 1394 gesloopt. Wel stichtte een bastaardzoon van Jan II er een hofstede, een boerderij die enkele keren werd vergroot. Deze hofstede stond naast het gesloopte kasteel, buiten de gracht.

Monster

Monster was in de vijftiende eeuw een belangrijk kust- en agrarisch dorp op de strandwal van het Westland. De parochiekerk was gewijd aan Sint-Machutus. De Machutusparochie bezat een aantal relikwieën van de heilige Machutus. Monster werd hierdoor een bedevaartsplaats. Mensen kwamen er genezing zoeken voor de 'vallende ziekte', de aandoening die wij tegenwoordig epilepsie noemen.

Onderzoek

De restanten van kasteel Polanen werden in 1981 onderzocht door een groep archeologen van de Westlandse Studiegroep Oudheidkundig Bodemonderzoek, samen met de werkgroep Oud Monster. De drijvende kracht achter het onderzoek was de bekende Westlandse amateurarcheoloog Michiel van Adrichem, die ervoor zorgde dat de gemeente Monster budget beschikbaar stelde voor graafwerk. De zware donjon uit de dertiende eeuw stond in de noordoostelijke hoek van het kasteelterrein. De donjon had een oppervlakte van zeven bij zeven meter. De muren waren honderddertig centimeter dik.

Nagemaakte ruïne

Met de opgegraven kloostermoppen bouwde de toenmalige eigenaar van de villa Nieuw Polanen in 1993 een pseudo-ruïne op het voormalige kasteelterrein. In het Engels wordt een dergelijke ruïne een 'folly' genoemd: een bedotter, zou je kunnen zeggen. Hij gebruikte hiervoor de kloostermoppen die in 1981 bij de opgraving waren gevonden.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Kastelen en Buitenplaatsen in Nederland
Kastelen Zuid-Holland
Geschiedenis Zuid-Holland

Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de ontstaansgeschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Het woord kasteel werd in de middeleeuwen nooit gebruikt als aanduiding voor een kasteel, in welke hoedanigheid dan ook. De term kasteel wordt pas sinds de laatste eeuwen gebruikt en geldt als een soort verzamelnaam voor alle vormen van kastelen. In de middeleeuwen werden kasteelachtige gebouwen aangeduid als: huis, stins of steenhuis, burg of burcht, slot, borg, havezate, ridderhofstad of toren.
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats


Met 'Kastelen in Nederland' laten wij u genieten van de rijkdom van onze vaderlandse geschiedenis en in het bijzonder van de prachtigste en interessantste kastelen en huizen in Nederland.
Dankzij de vele illustraties is de uitgave 'Kastelen in Nederland' ook een kijkspel. Hierdoor krijgt u niet alleen een goede indruk hoe het kasteel in het Nederlandse landschap staat, maar wordt u ook geattendeerd op de uiterlijke bouwkundige bijzonderheden.
Kastelen in Nederland

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.