Nederhemert

Plaats in Gelderland

Nederhemert is sinds de elfde eeuw bekend als Hemert. Op 28 juni 1061 versloeg Floris I van Holland bij Nederhemert het leger van het bisdom Utrecht en het Land van Cuijk. Toen Floris na de veldslag tegen een boom uitrustte werd hij alsnog door zijn tegenstanders vermoord. Floris I van Holland werd begraven in de Abdij van Egmond.

Veldslag bij Nederhemert

Op 28 juni 1061 vond bij Nederhemert een veldslag plaats tussen graaf Floris I van Holland en een coalitieleger van de Bisschop van Utrecht en het Land van Cuijk. Aanleiding voor de veldslag vormde de expansiepolitiek van de Hollandse graven. Floris I zette de strijd van zijn broer Dirk IV voort om zijn territorium uit te breiden ten koste van de bisschop van Utrecht. De regio rond Nederhemert vormde een strategisch grensgebied waar de invloedssferen van Holland, Utrecht en het Land van Cuijk botsten. Floris I won de veldslag op 28 juni 1061, maar de dag een tragische wending. Terwijl de graaf na de strijd tegen een boom uitrustte, werd hij door zijn vluchtende of achtergebleven tegenstanders verrast en vermoord.

Scheiding

De plaats Nederhemert bestaat eigenlijk uit twee delen. Nederhemert-Noord ligt aan de noordzijde van de Afgedamde Maas. Aan de overkant ligt Nederhemert-Zuid. De scheiding van Hemert kwam omstreeks 1460 tot stand, toen de Maas bij Hemert op natuurlijke wijze een nieuwe bedding vond. Deze stroom werd vervolgens omstreeks 1481 in opdracht van 's-Hertogenbosch beter bevaarbaar gemaakt, zodat hun schepen bij Heusden geen tol meer op de Maas hoefden te betalen. Zo werd de Maas verlegd en verloor Heusden aan betekenis.

Maaskanalisatie

Deze situatie werd pas in 1904 veranderd, toen Rijkswaterstaat werk maakte van de Maaskanalisatie. Tot de afdamming maakte men gebruik van een veerpont. Sindsdien zijn Noord en Zuid ook over de weg bereikbaar. Het veertiende-eeuwse kasteel Nederhemert staat aan de Kasteellaan in Nederhemert-Zuid.

Kasteel Nederhemert

Kasteel Nederhemert is een van de belangrijkste historische monumenten van het dorp en is minstens 670 jaar oud. Het veertiende-eeuwse kasteel ligt in Nederhemert-Zuid en speelde door de eeuwen heen een rol in regionale machtsverhoudingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het in januari 1945 door geallieerd vuur verwoest. Het kasteel brandde het volledig uit. Na jarenlang een ruïne te zijn geweest, is Kasteel Nederhemert tussen 2001 en 2005 volledig gerestaureerd naar de zestiende-eeuwse situatie.

Bezienswaardigheden

Nederhemert-Zuid is rijk aan erfgoed. Een deel van het dorp is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. De monumentale Hervormde Eilandkerk stamt uit de veertiende eeuw. De parochiekerk heeft ongeveer honderd zitplaatsen. Het kerkje vormt het historische hart van 't Aailand. Aan de Kasteellaan in Nederhemert-Zuid ligt een zeventiende-eeuwse redoute met een dichtgegroeide gracht die ooit deel uitmaakte van de Hollandse Waterlinie. In Nederhemert-Noord staat aan het Kerkplein een zaalkerkje uit 1776. Deze hervormde kerk heeft een opvallend open klokkentorentje op het dak en bevat een negentiende-eeuwse preekstoel.

Bestuur

Nederhemert ligt in de provincie Gelderland. Nederhemert was tot 1955 een zelfstandige gemeente. Deze plaats ging toen op in de gemeente Kerkwijk. De gemeente Kerkwijk werd in 1999 bij Zaltbommel gevoegd. De gemeente Zaltbommel bestaat nu uit de dorpen Aalst, Brakel, Bruchem, Delwijnen, Gameren, Kerkwijk, Nederhemert, Nieuwaal, Poederoijen, Zaltbommel en Zuilichem.

Kasteel Nederhemert

De gevel van kasteel Nederhemert toont de sporen van herstel. Het kasteel kent een lange geschiedenis en werd verschillende keren deels of geheel verwoest. Voor het laatst gebeurde dit tijdens de Tweede Wereldoorlog toen het tijdens oorlogshandelingen afbrandde. Alleen de buitenmuren bleven staan.
Kasteel Nederhemert

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de mooiste plaatsen en monumenten in Gelderland. Lees de interessante uitgave Gelderland: Geschiedenis en bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de mooiste provincie van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Gelderland

Deze uitgave over Gelderland van Ruud van Capelleveen is zeker niet saai te noemen. Gelderland heeft een rijke geschiedenis en ook landschappelijk veel te bieden. De auteur informeert u op onderhoudende wijze over de geschiedenis en wetenswaardigheden van de honderdvijftig meest interessantste plaatsen in Gelderland.
Bezienswaardigheden in Gelderland


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.