Filips IV van Spanje (1605-1665)

Vrede van Münster

Filips IV van Spanje was de laatste Spaanse koning die tijdens de Tachtigjarige Oorlog tegen de Nederland streed. Onder zijn regering kwam de Vrede van Münster in 1648 tot stand, waarbij ook de Dertigjarige Oorlog beëindigd werd. Hij slaagde er echter niet in om het bestuur te hervormen.

Gaspar de Guzmán y Pimentel

Filips werd op 8 april 1605 geboren in Valladolid. Hij was de zoon van Filips III van Spanje en Margaretha van Oostenrijk. Hij besteeg in 1621 op 16-jarige leeftijd de troon. Hij liet zich bijstaan door de bekwame staatsman Gaspar de Guzmán y Pimentel, de hertog van Olivares, maar doordat hij zich te weinig bezighield met staatszaken ontstond corruptie en kon ook Olivares niet verhoeden dan het verval van het Spaanse Rijk begon.

Catastrofes

Net als zijn voorgangers zag ook Filips IV het als zijn belangrijkste taak om het Huis Habsburg te steunen en strijd te blijven voeren tegen het protestantisme. In de jaren veertig distantieerde hij zich van Olivares, maar ook Filips kon het tij niet keren. In korte tijd volgden enkele catastrofes. In 1643 verloor de Spaanse vloot de Slag bij Duins tegen de Nederlanders. Ook de Slag bij Rocroi tegen Frankrijk werd verloren. Drie jaar later overleed zijn zoon Balthasar Karel aan pokken.

Catalonië

Onder Filips IV kwam met de Vrede van Münster een einde aan de Tachtigjarige Oorlog en de Dertigjarige Oorlog. Hij erkende in 1648 de Nederlanden, maar met Frankrijk bleven steeds weer conflicten ontstaan. Bovendien kreeg hij vanaf 1640 te maken met een opstand in Catalonië. Pas in 1662 slaagde zijn leger er in om Barcelona te heroveren. In de laatste jaren van zijn regering bereikte Spanje het zeventiende-eeuwse territoriale hoogtepunt.

Mecenas

Filips IV was een grote liefhebber van toneel en kunst. Hij was de mecenas van Diego Velézquez. Deze kunstenaar schilderde een groot aantal portretten van de leden van de Spaanse hofhouding. Velézquez schilderde rond 1634 een werk over 'De overgave van Breda' voor Filips. Dit kunstwerk maakte deel uit van een voor het koninklijk paleis Buen Retiro in Madrid bedoelde serie.

Vrouwen en kinderen

Filips IV trad twee keer in het huwelijk. In 1615 trouwde hij met prinses Elisabeth van Frankrijk. Zij was een dochter van koning Hendrik IV van Frankrijk en Maria de' Medici. Filips en Elisabeth kregen acht kinderen, waaronder kroonprins Balthasar Karel. Deze zoon stierf op 16-jarige leeftijd. Mogelijk werd hij vermoord door infectie met pokken. Koning Filips raakte zeer verbitterd door deze gebeurtenis. Na het overlijden van Elisabeth in 1644 hertrouwde Filips met Maria Anna van Oostenrijk. In dit huwelijk werden vier kinderen geboren, waaronder twee jongens. De jongste zoon overleefde Filips en zou zijn vader later opvolgen.

Overlijden

Filips overleed op 17 september 1665 in Madrid. Hij werd opgevolgd door Karel, de jongste zoon uit zijn tweede huwelijk. Deze zoon van Filips en Maria Anna van Oostenrijk zou als Karel II over Spanje regeren. Deze Karel kreeg een moeilijke taak, want zijn vader was er niet in geslaagd om binnenlandse hervormingen in het bestuur en op militair gebied door te voeren.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan de Tachtigjarige Oorlog. Lees Tachtigjarige Oorlog als u meer wilt weten over de oorlog van de Nederlandse gewesten tegen Spanje en het ontstaan van Nederland. Filips IV van Spanje komt ook voor in onze uitgave Tachtigjarige Oorlog 1568-1648.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Tachtigjarige Oorlog

De Tachtigjarige Oorlog was niet alleen de langstdurende oorlog in de Nederlanden, maar ook de belangrijkste, want de Nederlandse gewesten keerden zich af van het Habsburgse bestuur en daardoor ontstond de zelfstandige staat Nederland. In de Tachtigjarige Oorlog vonden een groot aantal belegeringen en veldslagen plaats. De belangrijkste worden besproken in het 'Tachtigjarige Oorlog 1568-1648: de opstand en het ontstaan van Nederland'. Ook de belangrijkste veldheren, zowel aan Spaanse als aan Nederlandse zijde, zijn te vinden in deze uitgave.
Tachtigjarige Oorlog


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.