Den Helder

Plaats in Noord-Holland

Den Helder ligt in de kop van Noord-Holland. In de Franse tijd werden de vijf admiraliteiten samengevoegd en werd Den Helder de thuisbasis van de marine. De belangrijkste bezienswaardigheden in Den Helder verwijzen op de een of andere manier naar de zee. De streek werd in de vroege middeleeuwen al hier en daar bewoond, maar de huizen moesten wegens stormvloeden enkele keren herbouwd worden.

Marsdiep

Onze kust is altijd in beweging. Zo was Texel verbonden met de kop van Noord-Holland. De Noordzee brak waarschijnlijk in de twaalfde eeuw tijdens de Allerheiligenvloed van 1170 door tussen het tegenwoordige Huisduinen en Texel. Hierdoor werd Texel een eiland. In 1303 werd het Marsdiep voor het eerst genoemd. Tussen Texel en Den Helder ligt in de monding van het Marsdiep een grote zandplaat. Deze zandplaat zal zich uiteindelijk aan Texel hechten. "De Waddeneilanden staan nog altijd voortdurend bloot aan de krachten van de zee en wind," schreven Ruud Hisgen en Remi Laane. "De overheersende windrichting in Nederland is zuidwest. Dit heeft tot gevolg, dat de eilanden aan de westkant kleiner worden en aan de luwere oostkant aangroeien." Dit verschijnsel kunnen we zien als we oude kaarten vergelijken met de situatie in onze tijd.

Marine

De kreek Het Nieuwediep werd in 1781 in opdracht van stadhouder Willem V uitgebreid tot een veilige haven voor oorlogsschepen. Vervolgens liet Napoleon Bonaparte er een linie graven en gaf hij opdracht voor de bouw van een werf en versterkingen van de marinebasis. Na het vertrek van de Fransen in 1813 werd Den Helder aangewezen als basis voor de koninklijke marine.

Bezienswaardigheden

De belangrijkste bezienswaardigheden in Den Helder verwijzen op de een of andere manier naar de zee. In het Marinemuseum aan de Hoofdgracht worden voorwerpen getoond die betrekking hebben op de geschiedenis van de Koninklijke Marine van 1813 tot heden. De collectie bevat onder meer scheeps- en vliegtuigmodellen, boordinstrumenten, uniformen, eretekens en wapens. Het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers geeft een beeld van de geschiedenis van het Nederlandse reddingswezen op zee. In de stad staat een beeld van redder Dorus Rijkers.

Landsend

Huisduinen heeft een mooi zandstrand. De badplaats is met Den Helder verbonden door een zeewering, die de stad tegen het nooit aflatende water moet beschermen. Aan het einde van deze dijk, bij Landsend, leggen de boten van de veerdienst Den Helder-Texel aan. Ten noorden van Fort Kijkduin staat vuurtoren de Lange Jaap. De vuurtoren uit 1877 werd gebouwd in opdracht van koning Willem III. Het is de hoogste gesloten gietijzeren vuurtoren ter wereld.

Bestuur

Den Helder is een zelfstandige gemeente in de provincie Noord-Holland. Tot de gemeente Den Helder behoren ook de dorpen Huisduinen en Julianadorp. In de buurtschap De Kooy ligt het Vliegveld De Kooy. Op het vliegveld bevindt zich ook een van de vijf hoofdstations van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut.

Slag bij Kijkduin

De Slag bij Kijkduin vond op 21 augustus 1673 plaats tijdens de Derde Engels-Nederlandse Oorlog. De laatste zeeslag in deze oorlog eindigde in een Nederlandse overwinning. De slag wordt ook wel de Slag bij Texel genoemd, want de slag tussen de Nederlandse en een Frans-Engelse vloot vond plaats tussen Den Helder en Texel.
Slag bij Kijkduin

Stelling van Den Helder

De Stelling van Den Helder werd vanaf 1810 in opdracht van Napoleon Bonaparte uitgebouwd. De stelling werd sinds de Tachtigjarige Oorlog gebruikt om Den Helder te verdedigen tegen aanvallen vanuit zee. Aan het einde van de achttiende eeuw was Den Helder een belangrijke marinebasis geworden, maar ook particuliere reders meerden hun schepen in de haven af.
Stelling van Den Helder

Noordzeekanaal

Het Noordhollandsch Kanaal tussen Amsterdam en Den Helder werd in 1824 in gebruik genomen. Al snel kon dit lange kanaal het groeiende scheepvaartverkeer niet meer aan. Vanaf 1848 onderzocht men een alternatief voor deze verbinding. Dit zou het Noordzeekanaal worden.
Noordzeekanaal

Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM)

Den Helder, in de kop van Noord-Holland, is sinds het vertrek van de Fransen in 1814 de thuishaven van de Koninklijke Marine. De Nieuwe Haven bij het Marsdiep is de thuishaven van bijna alle Nederlandse marineschepen. Ook het opleidingsinstituut van de marine, de KIM, is in Den Helder gevestigd.
Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM)

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Noord-Holland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.