Cothen

Plaats in Utrecht

Cothen ligt aan de Kromme Rijn ten noordwesten van Wijk bij Duurstede. Het pittoreske dorp ontstond rond de ridderhofstad Rhijnestein. Van dit oude slot bleven na een beleg in 1396 alleen een vierkante toren en de voorburcht overeind. De ridderhofstad Rhijnestein werd in 1248 voor het eerst vermeld.

Geschiedenis

De naam Cothen werd voor het eerst officieel genoemd in 1126. Cothen betekent vermoedelijk 'kleine huizen' of 'hutten'. Het dorp is ontstaan op een stroomrug in een bocht van de Kromme Rijn. De huidige Brink vormt nog steeds de historische kern van deze vroege nederzetting. In de middeleeuwen was Cothen eigendom van het Domkapittel van Utrecht. De domproost had er de heerschappij totdat de heerlijkheid in 1795 werd opgeheven.

Kasteel Rhijnestein

De ridderhofstad Rhijnestein werd in 1248 voor het eerst vermeld. Het kasteel begon als een robuuste, vierkante woontoren die diende ter verdediging van de regio. Het kasteel werd in de veertiende eeuw bewoond door Jan van Rynestein, een bastaardzoon van de bisschop van Utrecht, die als 'roofridder' bekendstond. Na een belegering in 1396 door de bisschop werd het kasteel grotendeels verwoest. Alleen de toren en voorburcht van Rhijnestein bleven gespaard.

Beschermd dorpsgezicht

Vlak bij kasteel Rhijnestein, op de andere oever van de Oude Rijn, staat aan de Brink de middeleeuwse hervormde kerk van Cothen. Deze dertiende-eeuwse kerk heeft een eenbeukig schip met koor en gemetselde gewelven. Rondom de kerk zijn nog enkele fraaie oude geveltjes te bewonderen. De omgeving rond de Brink en het Ambachtspad is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. In het Oude Raedthuys is tegenwoordig een horecagelegenheid gevestigd.

Oog in 't Zeil

Aan het Molenplein staat Oog in 't Zeil, een stellingmolen uit 1869. De molenaar vertrouwde tot in de twintigste eeuw geheel op windkracht. In 1904 kreeg de molen een stoommachine voor de dagen waarop het niet voldoende waaide. De stoommachine werd in 1930 vervangen door een elektromotor. De molenaar stopte in 1985, waarna Oog in 't Zeil werd ondergebracht in een stichting. Enkele vrijwillige molenaars malen hier graan voor particulieren.

Schutsluis Nieuwe Waterlinie

Interessant is ook de schutsluis voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie in de Kromme Rijn. Deze monumentale sluis bij Cothen aan de Kromme Rijn werd in 1865 gebouwd in opdracht van het Ministerie van Oorlog. Voor de aanleg van het sluis- en stuwcomplex duurde het bijna een maand om het gebied rond Utrecht onder water te zetten. Met de komst van de waterwerken in Wijk bij Duurstede, Cothen en Werkhoven werd dit verkort naar vier tot twaalf dagen. De sluis bij Cothen is bijzonder omdat het een dubbele watergang heeft. Buiten oorlogstijd werd de schutsluis tot de jaren zeventig van de twintigste eeuw gebruikt om schepen voorbij de stuw te loodsen. Sindsdien is de Kromme Rijn niet meer bevaarbaar voor de beroepsvaart.

Bestuur

Cothen was tot 1996 een zelfstandige gemeente in de provincie Utrecht. Hiertoe behoorde ook Dwarsdijk. De gemeente Cothen werd bij Wijk bij Duurstede gevoegd. De gemeente Wijk bij Duurstede bestaat uit de plaatsen Cothen, Langbroek, Wijk bij Duurstede en een aantal buurtschappen.

Kasteel Rhijnestein

De ridderhofstad Rhijnestein in Cothen werd in 1248 voor het eerst in een akte vermeld. In de veertiende eeuw werd dit kasteel bewoond door Jan van Rynestein, de bastaardzoon van de bisschop van Utrecht. Hij vocht onder meer tegen Karel VI van Frankrijk en Hendrik II van Vianen.
Kasteel Rhijnestein

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Utrecht

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.