Beemster

Plan voor droogmaking

De Beemster werd in de middeleeuwen na het afgraven van het veen een binnenzee die in verbinding stond met de Zuiderzee. In 1607 besloten de Staten van Holland en West-Friesland tot droogmaking van de Beemster. Hiervoor dienden een aantal burgemeesters en rijke kooplieden een plan in. De polder viel in 1612 droog.

Jan Adriaanszoon Leeghwater

De molenbouwer en waterbouwkundige Jan Adriaanszoon Leeghwater (1575-1650) was betrokken bij enkele droogmakerijen. Hij kreeg het toezicht over de vijftig poldermolens die bij de droogmaking van de Beemster werden gebruikt. Heerhugowaard, Purmer, Schermer en De Wormer waren latere projecten. In 1641 publiceerde hij een plan voor de drooglegging van de Haarlemmermeer, maar dit ambitieuze plan ging niet door. De Haarlemmermeer werd pas in 1852 ingepolderd.

Landbouwgrond

Nadat de Beemster in 1612 was drooggelegd, werd de polder ingedeeld in rechthoekige kavels. Deze kavels werden verdeeld onder de investeerders. Het project werd een groot succes. Een groot aantal investeerders verdiende de inleg binnen een jaar terug. Door deze succesverhalen vond men gemakkelijk investeerders voor de droogmaking van de Schermer en de Heerhugowaard, maar deze projecten bleken minder profijtrijk. De investeerders in de Beemster hadden geluk. Er werd veel verdiend in deze polder. De grond bleek bijzonder geschikt als landbouwgrond. De molens waarmee de polder werd leeggemalen werden later gebruikt om de waterstand in de laaggelegen polder op het juiste peil te houden. Deze poldermolens verdwenen in de twintigste eeuw, toen zij werden vervangen door gemalen.

Buitenplaatsen en boerderijen

In de Beemster bouwden kooplieden een aantal buitenplaatsen. Een aantal van deze statige huizen staan er nog, zoals Boschrijk, Mariënheuvel en Rustenhove. Deze buitenplaatsen werden meestal gebouwd door handelaren die hun geld met de VOC en WIC hadden verdiend. Behalve de buitenhuizen vallen ook de stolpboerderijen met de typische piramidevormige daken op. Onder het dak was plaats voor de boerenfamilie, het vee, het hooi, de wagens en andere werktuigen en voorraden. Er bestaan verschillende typen van stolpboerderijen. Bij de Noord-Hollandse stolpboerderij zijn de staldeuren aan de achterkant gesitueerd. Bij het West-Friese type zitten de staldeuren aan de voorkant.

Bestuur

Beemster was ook de naam van de gelijknamige gemeente in de provincie Noord-Holland. Beemster fuseerde in 2022 met Purmerend. De gemeente Purmerend bestaat uit de plaatsen Middenbeemster, Noordbeemster, Purmerbuurt, Purmer (gedeeltelijk), Purmerend, Westbeemster en Zuidoostbeemster. De polder Purmer is verdeeld tussen de gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland. De stad Purmerend werd de hoofdplaats van deze gemeente.

Werelderfgoed

De Beemster heeft een oppervlakte van 72 vierkante kilometer. De Beemster werd in 1999 door de UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst. In de Beemster liggen vijf forten die behoren tot de Stelling van Amsterdam. Ook deze verdedigingslinie werd aangemerkt als Werelderfgoed.

Gerelateerd

Lees ook ons verhaal over de droogmaking van de Haarlemmermeer. De Haarlemmermeer werd drooggemalen met enkele stoomgemalen. Een voorbeeld daarvan is het Gemaal Cruquius. Lees ook ons verhaal over Hollandse polders, hierin staat veel aanvullende informatie.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Noord-Holland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.