Neheim

Stad in Noordrijn-Westfalen

Neheim ontstond in de middeleeuwen als nederzetting aan de Roer. De regionale handelsplaats kreeg in 1358 stadsrechten. De stad werd meerdere keren door brand verwoest, vooral in 1807. De negentiende eeuw bracht grootschalige industrialisatie. Neheim transformeerde wereldwijd tot de 'Stad van de Lampen' door een bloeiende metaal- en verlichtingsindustrie. De Tweede Wereldoorlog liet diepe sporen na, waaronder de catastrofale overstroming door de verwoesting van de Möhnedam in 1943.

Geschiedenis

Neheim in het Sauerland hoort tegenwoordig tot de gemeente Arnsberg, maar Neheim is een oude middeleeuwse stad. De plaats werd al in 1202 genoemd in een oorkonde van graaf Gottfried II van Arnsberg. Neheim kreeg in 1263 toestemming om verdedigingswerken te bouwen, maar de stad kreeg pas op 25 juli 1358 stadsrechten van graaf Gottfried IV. Deze rechten hielden in dat er een burgemeester kwam en dat de stad eigen rechtspraak, tolvrijheid en het gebruik van bos- en weidegronden mocht regelen. Vanaf 1360 mocht de stad een vrije jaarmarkt organiseren.

Soester Fehde

De Soester Fehde (1444-1449) was een langdurig en gewelddadig conflict tussen de stad Soest en de aartsbisschop van Keulen, Dietrich II van Moers, nadat de stad zijn onderhorigheid aan de Keulse aartsbisschop had verbroken en zich onder bescherming van de hertog van Kleef had gesteld. De aartsbisschop reageerde met belegeringen, plunderingen en militaire druk. Dorpen in de omgeving van Soest, zoals Meiningsen, werden herhaaldelijk aangevallen en zwaar getroffen. Ook Neheim werd getroffen. In 1446 werd de stad vrijwel volledig verwoest door brand.

Stadsbrand

In 1807 werd Neheim getroffen door een grote stadsbrand. De brand legde bijna de volledige middeleeuwse stad in de as. Slechts enkele huizen bleven bewaard, waaronder de Fresekenhof, het Burghaus Gransau en het Drostenhof. De brand betekende het einde van het oude, dichtbebouwde middeleeuwse stadsbeeld. De wederopbouw in de jaren daarna gaf Neheim een meer classicistische en later industrieel georiënteerde structuur.

Industriële ontwikkeling

De industrialisatie begon vanaf 1820. In dat jaar richtte Friedrich Wilhelm Brökelmann een olieslagerij en handelsbedrijf op. Hij legde daarmee de basis voor de industriële groei van Neheim. Hij was later ook medeoprichter van het Hüstener Puddel- und Walzwerk (1839). Later in de negentiende eeuw vestigden zich ook metaalverwerkende fabrieken in Neheim. Opvallend zijn de vele bedrijven die zich specialiseerden in de lampen- en armaturenproductie. Neheim groeide uit tot een wereldcentrum van de lampenindustrie. Het kreeg daardoor de bijnaam 'Stad van Licht'.

Doorbraak Möhnedam

In de nacht van 16 op 17 mei 1943 vond een Brits bombardement met stuiterbommen op de Möhnedam plaats. De breuk van de stuwdam die hiervan het gevolg was had voor Neheim catastrofale gevolgen. De stad lag direct in het pad van de enorme vloedgolf die door het Möhne- en het Roerdal raasde. Neheim was een van de zwaarst getroffen plaatsen. De vloedgolf bereikte hier een hoogte van twaalf meter en richtte enorme schade aan woningen, industrie en infrastructuur aan. In Neheim kwamen ongeveer achthonderd mensen om. De meeste slachtoffers vielen in het dwangarbeiderskamp Möhnewiesen, dat vlak bij de fabrieken lag. Möhnewiesen werd volledig overspoeld. In Neheim en omgeving zijn herdenkingsplaatsen voor de slachtoffers, waaronder een monument aan de Möhnestrasse. Op de begraafplaats van Neheim staat een informatiebord dat de ramp en de slachtoffers herdenkt.

St. Johannes Baptist

Vanwege de uitzonderlijke omvang en monumentale uitstraling staat de St. Johannes Baptist aan het Neheimer Marktplein bekend als de 'Sauerländer Dom'. De kerk werd tussen 1892 en 1914 gebouwd naar ontwerpen van de architecten Carl Rüdell en Richard Odenthal. De kerk kreeg drie torens: twee oosttorens en een grote westtoren. De katholieke kerk heeft zeven altaren waaronder het Hoog-altaar (1893), het Johannes- en Maria-altaar (1894) en het Barbara-altaar (1907). Bijzonder zijn ook de glas-in-loodramen met onder meer de Doop van Jezus en de Verrijzenis.

Bezienswaardigheden

Naast de bekende St. Johannes Baptist heeft Neheim nog een aantal bezienswaardigheden. Het Drostenhof is een van de oudste gebouwen van Neheim. Dit indrukwekkende vakwerkcomplex stamt in zijn huidige vorm uit de zeventiende eeuw. Het historische herenhuis Fresekenhof maakte vroeger deel uit van de stadsversterking. Het heeft een karakteristiek adellijk uiterlijk en weerspiegelt de rijke geschiedenis van de lokale adel. Burghaus Gransau staat aan de Burgstrasse. Ook dit gebouw diende oorspronkelijk als onderdeel van de oude stadsverdediging. Dit is nog altijd te zien aan de stevige, weerbare muren. De voormalige Synagoge aan de Mendener Strasse uit 1876 werd tijdens de Kristallnacht door de nazi's vernield. Na de oorlog vond herstel plaats. De synagoge doet tegenwoordig dienst als culturele ontmoetingsplaats en gedenkteken.

Lees Duitsland: Geschiedenis en Wetenswaardigheden als u uw vakantie in Duitsland wilt voorbereiden of meer wilt weten over de geschiedenis van dit interessante land.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij veel aandacht aan de geschiedenis van Duitsland en de mooiste plekjes in dit land. Als u binnenkort uw vakantie in Duitsland doorbrengt kunt u zich met deze uitgave goed voorbereiden, want 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' is niet alleen geschreven voor liefhebbers van geschiedenis.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Duitsland

Duitsland
Geschiedenis Noordrijn-Westfalen

In het e-book 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' verzamelde Ruud van Capelleveen 150 verhalen die blijk geven van zijn fascinatie voor Duitsland. De onderwerpen in deze uitgave gaan over de geschiedenis van onze oosterburen. Duitsland was eeuwenlang een lappendeken van staatjes en koninkrijkjes. Niet veel Nederlanders weten dat Duitsland pas in 1871 door Otto von Bismarck tot een eenheid werd gesmeed. In deze uitgave staan 150 interessante en fraai geïllustreerde verhalen met wetenswaardigheden over de geschiedenis van Duitsland.
Bekijk: Duitsland



'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' is de 'wie is wie' van deze oorlog. In deze publicatie nam Ruud van Capelleveen de belangrijkste personen op die een rol van betekenis speelden in dit wereldomvattende conflict. U kunt in deze biografiën snel de belangrijkste feiten opzoeken.
In 'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' van Ruud van Capelleveen treft u de biografieën aan van 165 mannen en vrouwen die in deze oorlog een beslissende rol speelden.
Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.