Soest

Plaats in Noordrijn-Westfalen

Soest is een historische Hanzestad met een uitzonderlijk goed bewaard middeleeuws stadscentrum. De stad staat bekend om zijn vakwerkhuizen en kerken en gebouwen van groene zandsteen. De stad heeft een grotendeels volledig intacte twaalfde-eeuwse stadsmuur, smalle straatjes en monumentale kerken zoals de St. Patrokli en de St. Petri. Soest was in de middeleeuwen een machtige regionale stad en heeft zijn karakter grotendeels behouden. Tegenwoordig is het een rustige, middelgrote stad met een rijke cultuurhistorie en een opvallend groen stadsbeeld.

Geschiedenis

Soest in Noordrijn-Westfalen ontstond in de vroege middeleeuwen, maar de plaats werd al eerder permanent bewoond, want de grond was er vruchtbaar. Men vond in de omgeving sporen van de Bandkeramiekcultuur en een vijfduizend jaar oud megalietgraf dat mogelijk van mensen uit de Trechterbekercultuur is geweest. In de Romeinse tijd waren er Germaanse nederzettingen. Deze Germanen hadden intensieve contacten met de Romeinen. Uit bodemvondsten bleek dat zij Romeinse technieken gebruikten, bijvoorbeeld bij de verwerking van lood. Bovendien vond men Romeins keramiek en voorwerpen.

Zouthandel

Soest ontwikkelde zich voorspoedig in de vroege middeleeuwen dankzij de ligging aan de Westfaalse hellweg, de weg die de Rijn met de Elbe verbond. De stad beschikte vanaf de zesde eeuw over natuurlijke zoutwaterbronnen. Dit maakte Soest al vanaf de vroege middeleeuwen een economisch centrum in Westfalen. De oudste schriftelijke bevestiging van deze economische activiteit is een verslag van een reiziger die Soest in 973 bezocht. Het 'Salzviertel' stond geheel in het teken van de zouthandel. Straatnamen in het centrum, zoals Salzbrink, Solgasse en Salzgasse, herinneren daar nog aan. Het zoutwater uit natuurlijke bronnen werd in grote pannen verhit. Door langdurig koken verdampte het water en hield men zoutkristal over, dat gedroogd en verhandeld werd. Zout was essentieel voor voedselconservering.

Kerkelijk centrum

Dankzij Bruno de Grote (925-965) werd Soest ook een belangrijk kerkelijk centrum. Dankzij deze Bruno kwam het gebeente van de heilige Patroclus van Troyes in 962 naar Soest en werd de in romaanse stijl gebouwde kathedraal van Sint Patrokli gesticht. Dit was niet de oudste kerk van Soest, want dat is de St.-Petri-Kirche, die ook wel 'Alde Kerke' genoemd wordt. Deze kerk werd aan het einde van de achtste eeuw gesticht. De basiliek werd in 1150 gewijd. De romaanse St.-Petri kreeg in de dertiende eeuw een gotische kooruitbouw. De barokke torenhelm stamt uit 1709. De St. Maria zur Wiese uit de veertiende eeuw is een van de belangrijkste gotische kerken van Duitsland. De kerk staat bekend om de uitzonderlijke gotische architectuur en de indrukwekkende glas-in-loodramen.

Stadsrecht

Het Soester Stadtrecht uit het midden van de twaalfde eeuw is het oudste schriftelijk vastgelegde stadrecht in Duitsland. Het stadsrecht werd in 1252 met extra handelsprivileges uitgebreid door Willem II van Holland, die destijds ook koning van het Heilige Roomse Rijk was. Het stadsrecht van Soest werd het model voor meer dan zestig andere steden in Noord-Duitsland, zoals Korbach, Rostock en Warburg. Voor kooplieden was vooral de overname van de stadsrechten van Soest door Lübeck belangrijk. Dit maakt Soest indirect tot een juridische grondlegger de Hanze-stedenkring.

Hanze

Soest was in de dertiende en veertiende eeuw een van de machtigste en grootste Hanzesteden van Westfalen. De stad had een eigen munt en veel inwoners. Met tienduizend burgers was Soest zeer groot voor die tijd. De stad was net zo belangrijk als Dortmund en Münster. Soest werd een centrum in de handel van zout, graan, laken en metalen. Soest was een vooraanstaand lid van de Hanze. De stad nam deel aan de handelsafspraken, de regionale Hanzedagen en de gezamenlijke economische en politieke acties.

Politieke veranderingen

Na de middeleeuwen veranderde Soest ingrijpend. De stad verloor haar middeleeuwse macht en rijkdom. Mede door economische neergang vonden er bestuurlijke hervormingen plaats. Soest verbrak in 1444 de band met het aartsbisdom Keulen en koos de hertog van Kleef-Mark als nieuwe landsheer. Soest nam in 1608 voor het laatst deel aan een Hanzedag. In 1669 erkenden de inwoners de Brandenburgse keurvorst als nieuwe heerser. Soest werd daarmee onderdeel van de Pruisische staat. De stad verloor invloed en na verloop van tijd door oorlogen en economische tegenslagen ook haar bevolking. In 1763 had Soest nog geen vierduizend inwoners.

Industrialisatie

De spoorwegen waren in heel Duitsland de belangrijkste aanjager van industrialisatie. Soest kreeg in 1849 aansluiting op het spoorwegnet, maar pas aan het einde van de negentiende eeuw kreeg Soest een groot rangeerstation voor het goederenverkeer. De industrialisatie van Soest kwam zeer langzaam tot stand. De stad miste grondstoffen, kapitaal en zware industrie, waardoor het geen industriestad werd. Het bleef bij een suikerfabriek en enkele kleine bedrijven. Soest ontwikkelde zich vooral als regionale handels- en dienstencentrum.

Stadscentrum

Het historische stadscentrum van Soest is een van de best bewaarde middeleeuwse stadskernen van Duitsland. De historische binnenstad wordt nog steeds omgeven door een deels bewaard gebleven middeleeuwse stadsmuur. Ongeveer zeventig procent van de vier kilometer lange stadsmuur uit 1180 bleef bewaard. Van de oorspronkelijk tien stadspoorten is alleen de zestiende-eeuwse Osthofentor nog aanwezig. Van de zesendertig wachttorens bestaat alleen de Kattenturm nog. In het stadscentrum staan veel vakwerkhuizen en met groene Anröchter zandsteen opgetrokken panden. Er staan een aantal interessante romaanse kerken, zoals de St. Petri, de St. Patrokli-Dom, de Maria zur Höhe en de St. Maria zur Wiese.

Wilhelm-Morgner-Haus

Het Wilhelm-Morgner-Haus is een museum voor moderne kunst. Het museum is genoemd naar de in Soest geboren expressionistische schilder Wilhelm Morgner (1891-1917). Morgner gold als een uitzonderlijk talent en een pionier van de moderne kunst. Zijn oeuvre is goed vertegenwoordigd in het Wilhelm-Morgner-Haus. Daarnaast bezit het museum werken van andere grote Duitse expressionisten en modernisten die een band hadden met Soest, zoals Christian Rohlfs, Emil Nolde, Otto Modersohn en Paula Modersohn-Becker. Bij een grootschalige renovatie en heropening in 2016 is het museum uitgebreid met Raum Schroth. Dit is een modern, glazen atrium in het gebouw voor wisselende tentoonstellingen met de nadruk op concrete en conceptuele hedendaagse kunst.

Lees Duitsland: Geschiedenis en Wetenswaardigheden als u uw vakantie in Duitsland wilt voorbereiden of meer wilt weten over de geschiedenis van dit interessante land.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij veel aandacht aan de geschiedenis van Duitsland en de mooiste plekjes in dit land. Als u binnenkort uw vakantie in Duitsland doorbrengt kunt u zich met deze uitgave goed voorbereiden, want 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' is niet alleen geschreven voor liefhebbers van geschiedenis.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Duitsland

Duitsland
Geschiedenis Noordrijn-Westfalen

In het e-book 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' verzamelde Ruud van Capelleveen 150 verhalen die blijk geven van zijn fascinatie voor Duitsland. De onderwerpen in deze uitgave gaan over de geschiedenis van onze oosterburen. Duitsland was eeuwenlang een lappendeken van staatjes en koninkrijkjes. Niet veel Nederlanders weten dat Duitsland pas in 1871 door Otto von Bismarck tot een eenheid werd gesmeed. In deze uitgave staan 150 interessante en fraai geïllustreerde verhalen met wetenswaardigheden over de geschiedenis van Duitsland.
Bekijk: Duitsland



'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' is de 'wie is wie' van deze oorlog. In deze publicatie nam Ruud van Capelleveen de belangrijkste personen op die een rol van betekenis speelden in dit wereldomvattende conflict. U kunt in deze biografiën snel de belangrijkste feiten opzoeken.
In 'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' van Ruud van Capelleveen treft u de biografieën aan van 165 mannen en vrouwen die in deze oorlog een beslissende rol speelden.
Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.