Schlieffenplan

Aanvalsplan voor Frankrijk en Rusland

De Duitse legerleiding werkte jarenlang aan een aanvalsplan voor Frankrijk en Rusland. Deze landen waren immers de belangrijkste machtsstaten op het Europese continent en de Duitse legerleiding dacht dat de strijd ooit zou ontbranden. Deze aanvalsstrategie werd het Schlieffenplan genoemd, genoemd naar de bedenker Alfred von Schlieffen.

Verrassing

Duitsland rekende in 1914 op de verrassing van het Schlieffenplan uit 1899 om in het westen een snelle overwinning te halen in de Eerste Wereldoorlog. Een oorlog op twee fronten moest voorkomen worden. Een snelle uitschakeling van Frankrijk werd door de Duitse bevelhebbers als voorwaarde gezien voor een gunstig oorlogsverloop. De legerleiding van Wilhelm II hield er rekening mee dat Rusland Duitsland de oorlog zou verklaren als het Frankrijk binnenviel.

Frankrijk en Rusland

Frankrijk en Rusland sloten hiervoor in 1892 een verbond. De Duitse legerleiding had berekend dat Rusland zes weken nodig had voor een mobilisatie. Om te voorkomen dat Duitsland een oorlog op twee fronten kreeg, moest Frankrijk binnen zes weken worden verslagen. In rapporten van de Duitse inlichtingendienst was gesteld dat Frankrijk binnen twee weken kon mobiliseren, terwijl Rusland daar minimaal zes weken voor nodig zou hebben. Uit documenten is gebleken dat de Fransen al vroeg op de hoogte waren van de inhoud van het Schlieffenplan. De Franse generaal Augustin Dubail reisde naar Sint-Petersburg en kreeg daar de toezegging dat Rusland de mobilisatietijd aanmerkelijk zou bekorten. Augustin Dubail kreeg te horen dat het Russische leger binnen zestien dagen Oost-Pruisen zou binnenvallen.

Omweg

In het oorspronkelijke aanvalsplan van Alfred von Schlieffen maakte het Duitse leger een omweg door Nederland en België, waardoor Frankrijk in het noorden over een breed front werd aangevallen. Helmuth von Moltke wijzigde het Schlieffenplan: het Duitse leger trok niet door ons land. Nederland kon daardoor haar neutraliteit bewaren. De Nederlandse regering reageerde wijselijk niet op enkele grensschendingen in 1914. Op sommige plekken trokken Duitse soldaten toch per ongeluk door Limburg naar België.

Bewegingsoorlog

Duitsland nam met het Schlieffenplan een risico. Door de schending van de neutraliteit van België zou Engeland in de oorlog betrokken kunnen worden, omdat Engeland aan de basis had gestaan van de vorming van deze staat en zich daardoor altijd betrokken was blijven voelen bij de ontwikkelingen in België. Het Schlieffenplan had bovendien een erg krap tijdschema. Er mocht niet veel misgaan. Iedere afwijking zou het aanvalsplan in de war schoppen. Duitsland zond een omvangrijk leger door België naar Frankrijk. Volgens historici was dit leger te groot voor het wegen- en het spoorwegnet van België en Noord-Frankrijk. De snelheid waarmee het Duitse leger kon optrekken werd daardoor overschat. Het Schlieffenplan kon daardoor bijna niet lukken.

Frans-Duitse Oorlog

"In sommige opzichten kan de Eerste Wereldoorlog gezien worden als een voortzetting van de Frans-Duitse Oorlog," schreef Andy Wiest. Die oorlog van 1870 was geëindigd in een Duitse overwinning en de Duitse bezetting van de grensstreken Elzas en Lotharingen. Bovendien werd Frankrijk tijdens de vredesbesprekingen gedwongen tot het doen van herstelbetalingen. Dit Verdrag van Frankfurt leidde bij de vredesbesprekingen na de Eerste Wereldoorlog tot een hoge Franse eis tot schadevergoeding.

Lees Duitsland: Geschiedenis en Wetenswaardigheden als u meer wilt weten over de geschiedenis van Duitsland.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij veel aandacht aan de geschiedenis van Duitsland en de mooiste plekjes in dit land. Als u binnenkort uw vakantie in Duitsland doorbrengt kunt u zich met deze uitgave goed voorbereiden, want 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' is niet alleen geschreven voor liefhebbers van geschiedenis.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Kijk verder: meer Eerste Wereldoorlog

Eerste Wereldoorlog

'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' is de 'wie is wie' van deze oorlog. In deze publicatie nam Ruud van Capelleveen de belangrijkste personen op die een rol van betekenis speelden in dit wereldomvattende conflict. U kunt in deze biografiën snel de belangrijkste feiten opzoeken.
In 'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' van Ruud van Capelleveen treft u de biografieën aan van 165 mannen en vrouwen die in deze oorlog een beslissende rol speelden.
Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers



In het e-book 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' verzamelde Ruud van Capelleveen 150 verhalen die blijk geven van zijn fascinatie voor Duitsland. De onderwerpen in deze uitgave gaan over de geschiedenis van onze oosterburen. Duitsland was eeuwenlang een lappendeken van staatjes en koninkrijkjes. Niet veel Nederlanders weten dat Duitsland pas in 1871 door Otto von Bismarck tot een eenheid werd gesmeed. In deze uitgave staan 150 interessante en fraai geïllustreerde verhalen met wetenswaardigheden over de geschiedenis van Duitsland.
Bekijk: Duitsland

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.