Wormerveer

Plaats in Noord-Holland

In de veertiende eeuw vormde het veer over de Zaan bij Wormerveer een belangrijke schakel in de wegverbinding tussen Haarlem en Purmerend. Bij het veer stonden enkele huizen, maar van een dorp was nog geen sprake. Dit zou pas een eeuw later gebeuren.

Kapel

Aan het begin van de zestiende eeuw was Wormerveer zodanig gegroeid dat er een kapel werd gebouwd. De kapel werd in 1503 in gebruik genomen. Behalve de bewoners uit de omgeving maakten ook schippers die bij Wormerveer aanmeerden om van hun zondagsrust te genieten gebruik van de kapel in Wormerveer. De kapel werd in 1574 door de Spanjaarden verwoest.

Hervormde kerk

De Nederlands Hervormde kerk aan de Noordeinde 21 werd in 1639 gebouwd. De kerk kreeg een eenbeukig schip met driezijdige sluiting en een kleine houten geveltoren. De kerk werd enkele keren uitgebreid, onder meer met een portaalaanbouw aan de zuidzijde. Kenmerkend is de houten toren waarin een klok van de gebroeders Hemony uit 1662 hangt. Daarnaast bezit de kerk een door Hermanus Knipscheer gebouwd orgel uit 1846. Dit orgel is nog steeds in gebruik. Tot de inventaris behoren ook twee achttiende-eeuwse psalmborden en een doophek in Lodewijk XVI-stijl uit het einde van de achttiende eeuw.

Kerken

Er staan nog meer kerken in Wormerveer. De belangrijkste hiervan zijn de Doopsgezinde Vermaning aan de Zaanweg 57 en de O.L. Vrouwe Geboortekerk aan de Marktstraat. De Doopsgezinde Vermaning uit 1831 is een neoclassicistische zaalkerk met Dorische zuilenportiek en een driehoekig fronton. Deze Vermaning werd gebouwd naar plannen van Hendrik Springer (1805-1867). Het interieur wordt gedekt door een tongewelf met cassetten en bevat een door Pieter Flaes gebouwd orgel uit 1855. De O.L. Vrouwe Geboortekerk is een driebeukige pseudobasilicale kerk met een halfronde apsis, een uitgebouwd portaal en een naast de kerk gebouwde toren. Deze neoromaanse kerk verrees in 1915 naar ontwerp van Jan Stuyt (1868-1934) met opvallende zwart-witte tegelbanden. In 1929 plaatste men een Pelsorgel in deze kerk.

Kaas

In de zeventiende eeuw groeide de kaashandel in Wormerveer. In het jaar 1700 waren er twintig kaaskopers in het dorp gevestigd. De kaasmarkt ontstond aan het begin van de negentiende eeuw. Halverwege die eeuw kwam er ook andere bedrijvigheid in Wormerveer.

Bedrijvigheid

Stoomkracht verving windkracht. Wormerveer kreeg fabrieken en pakhuizen en er kwamen nieuwe industriële bedrijven, zoals een rijstpellerij en fabrieken voor cacao- en chocoladeproducten. In het straatbeeld staan nog enkele fraaie huizen en bedrijfsgebouwen die herinneren aan deze periode. Een voorbeeld daarvan is de cacao- en chocoladefabriek aan het Dick Laanplein 1 van Pette-Boon. Het pand 'De Arend' werd in 1916 gebouwd door Mart J. Stam (1886-1957). Op het hoogtepunt werkten vierhonderd mensen bij dit bedrijf.

Bestuur

Wormerveer was tot 1974 een zelfstandige gemeente in de provincie Noord-Holland. In dat jaar werd Wormerveer bij de gemeente Zaanstad gevoegd. De gemeente bestaat uit de plaatsen Assendelft, Koog aan de Zaan, Krommenie, Westknollendam, Westzaan, Wormerveer, Zaandam en Zaandijk.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Noord-Holland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.