asteel en landgoed Stoutenburg

Kasteel in Utrecht

Bij de plaats Stoutenburg in de gemeente Leusden ligt een gelijknamig landgoed waar vanaf de middeleeuwen een kasteel heeft gestaan. Walter van Amersfoort bouwde er in 1259 een kasteel dat in de zestiende eeuw gesloopt werd. Het landgoed kwam in het bezit van de familie Van Beye die er een nieuw landhuis bouwde.

Walter van Amersfoort

Kasteel Stoutenburg is sinds de stichting in de dertiende eeuw verschillende keren ingrijpend aangepast of herbouwd. Walter van Amersfoort, de schout van Eemland, was waarschijnlijk niet eens de eerste bouwheer van Stoutenburg. Hij verbouwde waarschijnlijk een oudere woontoren uit de vroege middeleeuwen tot een versterkt huis.

Gwijde van Avesnes

Onder bisschop Gwijde van Avesnes werd Stoutenburg in 1317 verbouwd. Hij bestemde het kasteel als ambtswoning voor de schout van Eemland. Wegens geldgebrek verviel het kasteel in de veertiende eeuw. Aan het eind van de vijftiende eeuw werd het kasteel geplunderd en in brand gestoken door soldaten van Gelre. Het restant werd in 1540 afgebroken. De stenen werden naar Utrecht gebracht waar ze werden gebruikt voor de bouw van kasteel Vredenburg. In 1637 werd de familie Van Beye eigenaar van het landgoed Stoutenburg. Zij bouwden er een landhuis. Stoutenburg kwam vervolgens in het bezit van verschillende families.

Maria Suzanna Luden

Het huidige kasteel werd in 1888 door Maria Suzanna Luden gebouwd. Jean Henri was lid van de Italiaanse kamer van afgevaardigden. Maria Suzanna was een telg uit een zeer vermogende Amsterdamse bankiersfamilie. Haar grootvader, Anthony Luden, kocht het uitgestrekte landgoed Stoutenburg in 1833. Haar vader, Johannes Luden, erfde het goed en liet er tussen 1862 en 1864 een gigantisch, paleisachtig neogotisch kasteel bouwen. Toen haar vader in 1874 overleed nam Maria Suzanna een radicaal besluit. Ze liet het neogotische paleis van haar vader slopen en bouwde een kilometer zuidelijker een nieuw en intiemer eclectisch kasteel. Dat is het nog steeds bestaande huis, dat ook wel Klein Stoutenburg wordt genoemd.

Later gebruik

Maria Suzanna en haar echtgenoot Jean Henri Soulier gebruikten het huis als zomerverblijf. In de wintermaanden woonden zij in Italië. Stoutenburg werd na haar overlijden voor allerlei doeleinden gebruikt. Het pand werd jarenlang bewoond door franciscanen. In 2017 kwam het huis Stoutenburg in het bezit van Wonen bij September. Deze zorgaanbieder opende er een kleinschalige, particuliere zorgvilla voor ouderen met dementie of andere ernstige geheugenproblemen. Hiervoor moest het pand ingrijpend verbouwd worden. Wonen bij September veranderde in 2025 de naam in Bloezem.

Landgoed

Het landgoed van Stoutenburg raakte in de laatste eeuwen versnipperd. Het restant kwam in 1997 in het bezit van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland. Drie jaar later ging het landgoed naar de Stichting Het Utrechts Landschap. Deze provinciale natuurstichting wil het landgoed Stoutenburg door aankopen vergroten, zodat een meer waardevol natuurgebied ontstaat.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Kastelen en Buitenplaatsen in Nederland
Kastelen Utrecht
Geschiedenis Utrecht

Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de ontstaansgeschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Het woord kasteel werd in de middeleeuwen nooit gebruikt als aanduiding voor een kasteel, in welke hoedanigheid dan ook. De term kasteel wordt pas sinds de laatste eeuwen gebruikt en geldt als een soort verzamelnaam voor alle vormen van kastelen. In de middeleeuwen werden kasteelachtige gebouwen aangeduid als: huis, stins of steenhuis, burg of burcht, slot, borg, havezate, ridderhofstad of toren.
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats


Met 'Kastelen in Nederland' laten wij u genieten van de rijkdom van onze vaderlandse geschiedenis en in het bijzonder van de prachtigste en interessantste kastelen en huizen in Nederland.
Dankzij de vele illustraties is de uitgave 'Kastelen in Nederland' ook een kijkspel. Hierdoor krijgt u niet alleen een goede indruk hoe het kasteel in het Nederlandse landschap staat, maar wordt u ook geattendeerd op de uiterlijke bouwkundige bijzonderheden.
Kastelen in Nederland

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.