Slag bij Bergen in 1799

Veldslag in Bataafse tijd

In 1799 viel een gecombineerd Engels en Russisch leger Nederland binnen bij Den Helder. In enkele weken vonden tijdens deze Den Helderexpeditie verschillende veldslagen plaats, waaronder de Slag bij Bergen, die op 19 september 1799 begon. De strijd eindigde met een overwinning voor het Frans-Bataafse leger.

Tweede Coalitieoorlog

Tijdens de Tweede Coalitieoorlog viel een Brits Russisch leger van ongeveer vijfendertigduizend man Noord Holland binnen om de Fransgezinde Bataafse Republiek omver te werpen en de hegemonie van de Oranjes te herstellen. Ook de kroonprins, de oudste zoon van stadhouder Willem V, de latere koning Willem I, was meegekomen om Holland te veroveren.

Ralph Abercromby

Ralph Abercromby (1734-1801) voerde op 27 augustus 1799 een succesvolle amfibische landing uit waarbij hij de Bataafse troepen onder Daendels terugdrong. Slechts een deel van het Brits-Russische expeditieleger raakte bij Bergen slaags met het Frans-Bataafse leger. Ralph Abercromby met zijn manschappen konden vanaf Hoorn niet op tijd op het slagveld komen om het Russische leger te hulp te komen. Het leger in Bergen stond onder leiding van Johann Hermann von Fersen (1740-1801).

Horloge

Volgens verschillende bronnen zouden de Britten niet op tijd in Bergen zijn aangekomen, omdat de Russische en Britse bevelhebbers vergeten hadden hun horloges gelijk te zetten. Hierdoor ontstond een gat tussen de Russische en de Britse troepen. De veldslag begon in de vroege ochtend 19 september 1799 toen de Russen onder generaal Johann Hermann von Fersen Bergen innamen. Men zegt dat de Russische soldaten zich na de inname van het dorp aan plunderingen en drinkgelagen hadden bezondigd. Hierdoor zouden zij onvoorbereid zijn geweest op een tegenaanval.

Johann Hermann von Fersen

De Russen werden omsingeld door de Fransen. De Russen leden zware verliezen. Er waren zeventienhonderd doden en twaalfhonderd gewonden te betreuren. Een groot aantal Russen raakte in Franse gevangenschap. Ook generaal Johann Hermann von Fersen werd krijgsgevangen gemaakt. Hij werd tijdens hevige gevechten bij de Ruïnekerk van zijn paard geschoten en krijgsgevangen gemaakt. De resterende Russische troepen trokken zich terug in de richting van Schoorl.

Monument

Vervolgens werd Bergen heroverd door een Brits commando onder leiding van Robert Manners, waarna er versterkingen kwamen, maar de strijd kon niet meer gewonnen worden. In het dorp werd grote schade aangebracht. Hieraan herinneren in Bergen de Ruïnekerk en het Russisch Monument uit 1901 in het centrum van Bergen.

Monument

Tijdens de veldslag in Bergen sneuvelden ongeveer achttienhonderd Russische militairen. Op het monument staan andere datums, want in die tijd werd in Rusland nog de Juliaanse kalender gebruikt. Volgens onze jaartelling zijn dit 19 september en 2 oktober 1799. De strijd wordt ook in Parijs herdacht. De Slag bij Bergen staat op de Arc de Triomphe vermeld als de 'Slag bij Alkmaer'.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Nederland in Oorlog

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.