Niko Tinbergen (1907-1988)

Nederlandse Nobelprijswinnaar

Niko Tinbergen ontving in 1973 de Nobelprijs voor Geneeskunde voor zijn onderzoek naar het gedrag van sociale dieren. Hij kreeg deze onderscheiding samen met Karl von Frisch en Konrad Lorenz, wetenschappers die net als Tinbergen baanbrekend onderzoek op het terrein van de gedragsleer hebben gedaan.

Natuurlijke gedrag

Het juryrapport van het Nobelcomité roemde in het bijzonder de verklaring van Tinbergen over de 'danstaal' van bijen en hoe jonge vogels gefixeerd raken op hun moeder. Niko Tinbergen was een van de grondleggers van de ethologie, de leer waarmee het natuurlijke gedrag van dieren wordt bestudeerd. Tinbergen deed veel pionierswerk op dit terrein. Hij bestudeerde de dieren het liefst in de natuurlijke omgeving en niet in een laboratorium.

Opleiding

Niko Tinbergen werd op 15 april 1907 geboren in Den Haag. Hij was de zoon van Jeannette van Eek en Dirk Cornelis Tinbergen (1874-1951), leraar Nederlands aan een gymnasium. Niko was de broer van Jan Tinbergen. Hij bezocht de Tweede HBS in Den Haag. Niko studeerde biologie aan de Rijksuniversiteit van Leiden. Hij promoveerde in 1932 met een studie over het gedrag van de bijenwolf, een wespensoort.

Groenland

Niko Tinbergen trad na zijn promotie in het huwelijk met Lies Rutten (1912-1990). Zij was de dochter van de Utrechtse hoogleraar geologie Louis Rutten. Niko en Lies kregen vijf kinderen. Samen met zijn echtgenote reisde Niko in het kader van het Internationale Pooljaar naar Groenland. Niko en Lies verbleven daar bij de Eskimogemeenschap van Tasiilaq waar hij de rol van de evolutie bestudeerde in het gedrag van sneeuwgorzen, franjepoten en Eskimo-sledehonden. Na zijn terugkomst in Nederland werd hij assistent bij het Zoölogisch Laboratorium van Universiteit Leiden.

Hoogleraar in Oxford

In de Tweede Wereldoorlog was hij twee jaar geïnterneerd in Sint-Michielsgestel. In 1947 werd hij aan de Leidse universiteit benoemd tot hoogleraar in de experimentele zoölogie. In 1949 vertrok hij op uitnodiging van de zeebioloog Alister Hardy naar de Universiteit van Oxford, waar hij in 1966 hoogleraar werd. Hij kreeg in 1955 de Britse nationaliteit. Verschillende van zijn studenten werden vooraanstaande biologen, waaronder Richard Dawkins, Marian Dawkins, Desmond Morris, Iain Douglas-Hamilton en Tony Sinclair.

Overlijden

Tinbergen werd later in zijn leven depressief. Hij werd behandeld door zijn vriend John Bowlby. Hij ging in 1974 met emeritaat. Niko Tinbergen overleed op 21 december 1988 op 81-jarige leeftijd in zijn woning in Oxford aan de gevolgen van een hartaanval. In Schagen werd in de jaren zeventig van de twintigste eeuw een basisschool naar Niko Tinbergen vernoemd.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Wetenschap in Nederland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.