Kurhaus Scheveningen

Hotel aan de boulevard

Jacob Pronk opende in 1818 het eerste badhuis in Scheveningen. Het was een klein houten gebouwtje aan de Verlengde Badhuisstraat met een wachtkamer en vier badkamertjes met uitzicht op zee. In 1828 werd deze ondernemer uit Scheveningen uitgekocht door de gemeente Den Haag, die een Stedelijk Badhuis liet bouwen.

Kurhaus

Burgemeester Lodewijk Copes van Cattenburch wilde een groot en indrukwekkend Stedelijk Badhuis. Dit pand werd ontworpen door de Haagse stadsarchitect Zeger Reyers in classicistische stijl. Het badhuis kreeg een internationale naam: Grand Hôtel des Bains. Dit badhuis werd later uitgebreid en verbouwd tot hotel. Het Grand Hôtel des Bains vormde de basis voor het Kurhaus, dat door de particuliere stichting Maatschappij Zeebad met hulp van de gemeente verrees. Het in 1885 geopende Kurhaus brandde binnen een jaar af, maar kon een jaar later weer gasten ontvangen. Burgemeester François Gevers Deynoot wist dat het Kurhaus vermogende bezoekers naar Scheveningen en Den Haag zou trekken. Hij kreeg gelijk.

Beroemde gasten

In de negentiende eeuw had het Kurhaus een goede naam in Europa. Vorsten en leden van de hoge Europese adel verbleven regelmatig in het Kurhaus. Keizerin Elisabeth van Oostenrijk (Sisy) bezocht Scheveningen in mei 1884. Zij bracht dat jaar zes weken in Nederland door. De keizerin liet zich in Amsterdam behandelen voor gewrichtspijnen door dokter Mezger. Tussen de behandelingen door maakte ze lange strandwandelingen, onder meer in Scheveningen, en bezocht ze bezienswaardigheden, zoals Artis en het Rijksmuseum in Amsterdam. Karel Alexander van Saksen-Weimar-Eisenach, de echtgenoot van Sophie van Oranje-Nassau, was in de zomermaanden een vaste bezoeker van het Kurhaus, maar logeerde ook in het Kurhaus bij officiële bezoeken, zoals de troonsbestijging van koningin Wilhelmina in 1898.

Wandelhoofd

De Duitse naam van het Nederlandse badhotel Kurhaus geeft aan dat de badplaats zich vooral richtte op Duitse gasten, maar ook steeds meer Nederlandse toeristen vonden de weg naar Scheveningen voor een dagje aan het strand. Het Kurhaus werd in 1901 verbonden met een Wandelhoofd, de voorloper van de Pier van Scheveningen. Het Wandelhoofd werd op 6 mei 1901 geopend door prins Hendrik, de echtgenoot van koningin Wilhelmina. Deze pier werd ontworpen door architect Wilhelmus Bernardus van Liefland. Het Wandelhoofd lag precies voor het Kurhaus. Aan het einde van het Wandelhoofd bevond zich een paviljoen waar twaalfhonderd bezoekers konden genieten van zon, zee en concerten. Deze eerste Scheveningse pier brandde tijdens de Tweede Wereldoorlog af. Pas in 1959 werd een begin gemaakt met de bouw van de nieuwe pier.

Atlantikwall

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van de Noordzeekust afgesloten. De Duitsers vreesden een invasie en besloten tot de aanleg van de Atlantikwall. Deze vijfduizend kilometer lange verdedigingslinie van Noorwegen tot de Spaanse grens bestond uit kazematten, bunkers en mijnenvelden. In Nederland werkten vijftigduizend landgenoten aan de bouw van de Atlantikwall. Aan de omgeving van Den Haag werd speciale aandacht geschonken.

Verboden gebied

In april 1942 werden strand en duinen tot verboden gebied verklaard. In mei moesten de bewoners van verschillende woonwijken aan de kust hun woning ontruimen. Ongeveer 140.000 Hagenaars kregen een ander adres. Een groot deel van Scheveningen was niet meer toegankelijk. Langs de boulevard bouwde men een muur die geallieerde tanks moest tegenhouden. Er kwam bovendien een tankgracht die zoveel mogelijk de Haagse Beek volgde in de richting van de Waterpartij en het kanaal naar Scheveningen. Bij het landgoed Oosterbeek is de tankgracht nog altijd te zien. Ook liggen hier en daar nog betonnen tankmuren. Meer over dit onderwerp vindt u in het Atlantikwall Museum Scheveningen.

Station

In 1907 kreeg Scheveningen een aansluiting op het spoornet. Het station lag vlakbij het Kurhaus. Het station aan de Gevers Deynootweg kreeg daarom de naam Scheveningen Kurhaus. Het station lag aan de Hofpleinlijn en vormde een rechtstreekse verbinding met Rotterdam. Vooral Rotterdammers maakten van deze spoorlijn gebruik. De badgasten hoefden niet ver te lopen naar het strand. Het station bleef tot 1953 in gebruik.

Rijksmonument

Het toerisme veranderde na de Tweede Wereldoorlog. Vanaf de jaren zestig brachten Nederlanders steeds meer hun vakantie door in het buitenland. Ook buitenlanders vonden steeds vaker een zonnige bestemming in het zuiden van Europa. Hierdoor raakte het Kurhaus in verval. Afbraak dreigde, maar werd voorkomen. Het Kurhaus kreeg in 1974 status als rijksmonument. Een jaar later werden de zijvleugels afgebroken. Na een ingrijpende verbouwing kon het Kurhaus op 8 mei 1979 worden heropend door de Steigenberger Hotel Group. Dit bedrijf verkocht het Kurhaus in 2014 aan de Amrâth Hotel Group. Het huidige Kurhaus beschikt over 250 kamers, een restaurant en een aantal conferentiezalen.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland. Het Kurhaus Scheveningen komt ook voor in onze interessante uitgave over Den Haag.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland
Geschiedenis Den Haag

Als u meer wilt weten over Den Haag is de uitgave van Ruud van Capelleveen een aanrader. Aan de hand van honderdvijftig onderwerpen komt u veel te weten over de geschiedenis, de wetenswaardigheden, de fraaiste monumenten en de interessantste reisdoelen. Ook liefhebbers die de stad goed menen te kennen zullen verrast worden door de wetenswaardigheden die de auteur aanreikt.
Den Haag


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.