Jan Duiker (1890-1935)

Architect van het Nieuwe Bouwen

Jan Duiker wordt door velen als de beste architect van zijn tijd beschouwd. Duiker was een vertegenwoordiger van de Nieuwe Zakelijkheid, een stroming in de architectuur die ook wel wordt aangeduid als het Nieuwe Bouwen. Sanatorium Zonnestraal in Hilversum is zijn belangrijkste ontwerp.

Bernard Bijvoet

Jan Duiker werd op 1 maart 1890 geboren in Den Haag. Hij was een zoon van hoofdonderwijzer Fokke Duiker en Frederika Rosenveldt. Tijdens zijn studie aan de Technische Hogeschool Delft raakte Jan Duiker bevriend met Bernard Bijvoet. Na hun studie werkten zij enige tijd op het bureau van Henrik Evers. In 1916 stichtten zij in Den Haag een eigen architectenbureau. Zij wonnen de prijsvraag voor het ontwerp van een nieuwe gebouw voor de Rijksacademie, maar het ontwerp werd niet uitgevoerd. Duiker en Bijvoet werkten tot 1925 samen in een gezamenlijk ontwerpbureau. Eerst in Amsterdam en later in Zandvoort.

Zonnestraal

Bijvoet verbrak in 1925 de samenwerking met Duiker. Hij vertrok naar Parijs waar hij ging werken bij de Franse architect Pierre Chareau. De vriendschap van Bijvoet en Duiker bleef bestaan. Zij zouden later nog regelmatig contact onderhouden. Jan Duiker vestigde verhuisde in 1925 met Lucie Küpper en haar twee kinderen naar een bovenwoning in Amsterdam. Daar zette hij zijn architectenbureau voort. Jan Duiker voltooide in 1928 Sanatorium Zonnestraal in Hilversum. Hij was in 1926 in opdracht van de Algemeene Nederlandsche Diamantbewerkersbond aan dit project begonnen. Hierbij werd Duiker geholpen door Bernard Bijvoet en de betonspecialist Jan Gerko Wiebenga.

Hoogbouw

De samenwerking van Duiker en Wiebenga leidde in 1929 tot de Nirwanaflat in Den Haag. De architecten beschouwden hoogbouw als de woonvorm voor de toekomst. Zij werkten deze gedachten uit in het boekje 'Hoogbouw' (1930) van Jan Duiker met voorbeelden uit binnen- en buitenland, met een "beknopte samenvatting van de economische en hygiënische voordelen, het comfort en de arbeidsbesparing van flatgebouwen". Duiker beschreef in deze uitgave ook de esthetische voordelen waaraan een flatgebouw moest voldoen. In de jaren die nog volgden ontwierp Jan Duiker een aantal imposante gebouwen, zoals de Openluchtschool in Amsterdam en de bioscoop Cineac in Amsterdam.

Hotel Gooiland

Hotel Gooiland in Hilversum werd afgemaakt door architect Bernard Bijvoet. Duiker had nog een ontwerp voor het hotel gemaakt, maar kort daarna in 1934 werd kanker ontdekt. Jan Duiker overleed op 23 februari 1935 op 44-jarige leeftijd. Hij werd begraven op Zorgvliet. Aldo van Eyck noemde hem een van de meest vindingrijke architecten ooit.

Sanatorium Zonnestraal

Sanatorium Zonnestraal in Hilversum werd door architect Jan Duiker ontworpen voor diamantslijpers die tuberculose hadden opgelopen. Het hoofdgebouw van het sanatorium werd op 12 juni 1928 geopend. Zonnestraal werd in 1957 een ziekenhuis. Het gebouw geldt tegenwoordig als een voorbeeld van het Nieuwe Bouwen.
Sanatorium Zonnestraal

Nirwanaflat

Na de bouw van de Nirwanaflat door Jan Duiker en Jan Gerko Wiebenga in 1929 propageerden architecten dat woontorens de oplossing voor de volkshuisvesting zouden worden. Hoogbouw zou efficiënt, hygiënisch, comfortabel en goedkoop zijn.
Nirwanaflat

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over de geschiedenis en de cultuur van Nederland waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Geschiedenis Nederland

Geschiedenis Nederland

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.