Orde van de Kousenband

Engelse ridderorde

De Orde van de Kousenband werd in 1348 ingesteld door koning Eduard III van Engeland. Het is een van de oudste Europese ridderorden en de hoogste ridderorde van Groot-Brittannië. Koning Willem-Alexander trad in 2018 op uitnodiging van Elizabeth II toe tot deze orde. De Nederlandse koning werd op 17 juni 2019 in Windsor geïnstalleerd als ridder.

Ridders van de Ronde Tafel

Koning Eduard III zou in 1348 geïnspireerd zijn geweest door de verhalen over de Ridders van de Ronde Tafel. De koning wilde invloedrijke edelen met de Orde van de Kousenband aan zich binden. Een formele taak hebben de ridders niet. In de negentiende eeuw kreeg het Britse kabinet de bevoegdheid om ridders voor te dragen. Sinds 1946 is het benoemen van de leden van de orde weer uitsluitend een koninklijke aangelegenheid. Het aantal ridders van de Orde van de Kousenband is vastgelegd op 24, maar het feitelijke aantal leden doorgaans hoger, want een aantal ridders wordt niet meegeteld, zoals de Britse vorst en de prins van Wales. Zij zijn uit hoofde van hun functie lid en worden daarom niet meegerekend. Dit geldt ook voor de andere leden van de koninklijke familie die de Orde hebben ontvangen.

Honi soit

Het symbool voor de Orde van de Kousenband is de blauwfluwelen kousenband met de spreuk "Honi soit qui mal y pense", Schande over hem die er kwaad van denkt. De oorsprong hiervan gaat volgens de overlevering terug tot koning Eduard III. Tijdens een bal zou de gravin van Salisbury, de danspartner van Eduard III, haar kousenband verloren zijn, waarna de koning deze oppakte en, om haar gerust te stellen, aan zijn eigen been vastbond. Eduard zou hierbij gezegd hebben: "Schande over hem die er kwaad van denkt." Deze uitspraak werd het motto van de hoogste Britse ridderorde.

Windsor Castle

Het volledige groot ceremonieel uniform bestaat uit de gouden halsketen met een juweel, een fluwelen mantel met sleep, de zogenaamde surcoat, voor de mannen een wambuis met pofbroek, het hoofddeksel met struisvogelveren, zijden kousen en schoenen, een degen en handschoenen. Het grootste deel van deze kleding wordt tegenwoordig niet meer gedragen. Op St. George's Day, de feestdag van Sint-Joris, houdt men in Windsor een plechtige processie naar de kerk van Windsor Castle, waarbij de ridders een hoed met een grote pluim en een fluwelen mantel dragen. De kousenband om hun linkerbeen blijft uit het zicht. De kousenband, het belangrijkste symbool van de orde, wordt door de dames aan de linkerarm gedragen.

Willem-Alexander

De onderscheiding werd in 2018 aan de Nederlandse koning Willem-Alexander verleend bij een staatsbezoek aan koningin Elizabeth II van Engeland. Willem-Alexander werd in juni 2019 in Windsor geïnstalleerd in de Orde van de Kousenband, samen met de Spaanse koning Felipe. De installatie van nieuwe ridders vindt jaarlijks op 'Garter Day' plaats in de St George's Chapel in Windsor Castle. Dit gebeurt tijdens een speciale dienst ter ere van de 'Most Noble Order of the Garter'. In de St George's Chapel komt een banier en een wapenschild te hangen van ridder Willem-Alexander.

Leden van de Orde van de Kousenband

De Orde van de Kousenband kent vier verschillende soorten ridders:

Members ex officio (de regerende vorst van Groot-Brittannië en de Prince of Wales)

Royal Knights (leden uit de Britse koninklijke familie)

Stranger Knights and Ladies (buitenlandse vorsten en vorstinnen, ook wel Extra Knights and Ladies genoemd)

Knights and Ladies Companion

Naast ridders telt de orde ook nog zes officieren: de Prelate, de Chancellor, de Register, de Garter Principal King of Arms, de Usher en de Secretary.
Leden van de Orde van de Kousenband blijven tot hun dood ridder. In uitzonderlijke gevallen wordt een ridder uit de orde gezet. Dit gebeurde bijvoorbeeld in de Eerste Wereldoorlog met keizer Wilhelm II van Duitsland en de Hertog van Saksen-Coburg Gotha. In de Tweede Wereldoorlog werd keizer Hirohito van Japan uit de orde gezet. Hirohito werd in 1971 opnieuw toegelaten. Volgens het regelement van de orde moeten de juwelen na het overlijden van de ridder wordt teruggestuurd. Bij hoge uitzondering werd een uitzondering toegestaan na het overlijden van koningin Wilhelmina. Haar versierselen zijn daarom te zien in het Museum van de Kanselarij van de Nederlandse Ridderorden op Paleis Het Loo.

Stranger Knight

Koning Willem-Alexander werd in 2019 een 'Stranger Knight' of 'Supernumerary Knight'; een boventallige ridder. Op dat moment waren naast Willem-Alexander en Felipe ook prinses Beatrix, Juan Carlos van Spanje, de Japanse keizer-emeritus Akihito en de staatshoofden van Denemarken, Noorwegen en Zweden 'Stranger Knight'. Prins Maurits was in 1612 de eerste Oranje die ridder in de Orde van de Kousenband werd. Sindsdien werden twaalf Nederlanders tot de orde toegelaten. De Belgische koning is opmerkelijk genoeg nog niet toegelaten. Zijn vader Albert II van België is ook niet toegalaten. Tijdens zijn regering heeft Albert II nooit een staatsbezoek aan Groot-Brittannië gebracht. Koning Filip van België deed dit wel, maar hij heeft nog geen uitnodiging ontvangen om toe te treden tot de Orde van de Kousenband.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we regelmatig aandacht aan het Britse koninklijke huis en de kastelen, landhuizen en paleizen in Groot-Brittannië. Lees Engelse koningen en koninginnen als u meer wilt weten over de geschiedenis van het Engelse koningshuis. De Orde van de Kousenband komt ook voor in onze uitgave Groot-Brittannië: Geschiedenis en wetenswaardigheden.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Meer Geschiedenisfeitjes

Geschiedenis Engeland
Koningshuis Engeland

'Groot-Brittannië: Geschiedenis en wetenswaardigheden' is een interessante uitgave geworden, die recht doet aan de vele facetten die zo kenmerkend zijn voor de Britse samenleving. Dit digitale boek brengt u in de stemming om ook zelf eens te gaan kijken en zal de lezers die Engeland al bezocht hebben toch nog verrassen met diepere inzichten. De vele afbeeldingen maken het lezen tot een groot feest: u ziet waar het over gaat.
Groot-Brittannië


Met deze uitgave over het Britse vorstenhuis komt u veel te weten: niet alleen over het wel en wee van alle Engelse koningen en koninginnen, maar ook over de tijd waarin zij leefden, de machtsstrijd waarin de koningen verwikkeld raakten en de oorlogen die zij voerden.
Lees de belangrijkste feiten over alle Britse koningen en koninginnen vanaf Willem de Veroveraar.
Engelse koningen en koninginnen


Groot-Brittannië is rijk aan kastelen en landhuizen. De scheiding tussen de gefortificeerde kastelen uit de middeleeuwen en de later ontstane buitenplaatsen voor de adellijke families is misschien in geen ander Europees land zo duidelijk afgebakend. Dat komt door het besluit van koning Hendrik VIII om zich in 1534 af te keren van Rome.
Kastelen in Groot-Brittannië

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.