Peter Debye (1884-1966)

Nederlandse chemicus en Nobelprijswinnaar

De Nederlands-Amerikaanse chemicus Peter Debye kreeg zijn opleiding in Duitsland. Hij ontving in 1936 de Nobelprijs voor Scheikunde voor zijn verdiensten op het gebied van de moleculaire structuur door onderzoek naar dipoolmomenten en de diffractie van röntgenstralen en elektronen in gassen. Debye vestigde zich in 1940 in de Verenigde Staten.

Opleiding

Petrus Josephus Wilhelmus Debye werd op 24 maart 1884 geboren in Maastricht. Hij was een zoon van Joannes Wilhelmus Debye en Maria Anna Barbara Ruemkens. Peter Debye studeerde aan de technische hogeschool in Aken, waar hij wiskunde en klassieke natuurkunde studeerde. Debye studeerde daar onder leiding van Arnold Sommerfield. Hij volgde Sommerfield toen hij naar München vertrok. Debye promoveerde in 1908 met een proefschrift over stralingsdruk.

Loopbaan

Debye volgde in 1911 Albert Einstein op als hoogleraar aan de Universiteit Zürich. Debye verhuisde achtereenvolgens naar Utrecht (1912), Göttingen (1913), Zürich (1920) en Leipzig (1927). In 1934 werd hij in Berlijn directeur van het Kaiser Wilhelm Institut, dat tegenwoordig Max-Planck-Gesellschaft wordt genoemd. Onder zijn leiding werden in Berlijn verschillende nieuwe laboratoria in gebruik genomen.

Straling en materie

Debye had vooral belangstelling voor de wisselwerking tussen straling en materie. Kenmerkend was zijn wiskundige aanpak. Debye deed onderzoek naar de structuur van moleculen en slaagde er als eerste in om de structuur van gasvormige moleculen met röntgendiffractie aan te tonen. Hij ontving hiervoor in 1936 de Nobelprijs voor Scheikunde. Hij kreeg deze onderscheiding voor zijn bijdragen aan de studie van moleculen.

Anti-Joodse maatregelen

Debye werd in Duitsland geconfronteerd met anti-Joodse maatregelen. In de weken na de Kristallnacht sommeerde hij de Joodse leden van de Deutsche Physikalische Gesellschaft om hun lidmaatschap op te zeggen. Men neemt nu aan dat hij handelde uit opportunisme. In 1940 werd Debye aan de kant geschoven omdat hij zijn Nederlandse staatsburgerschap weigerde op te geven.

Verenigde Staten

Peter Debye vestigde zich in de Verenigde Staten, waar hij hoogleraar werd aan de Cornell Universiteit. In 1946 werd hij Amerikaans staatsburger. Debye gaf tien jaar lang leiding aan de scheikundige faculteit van Cornell. In deze jaren bestudeerde hij het gebruik van lichtverstrooiingstechnieken om de grootte en de moleculaire massa van polymeermoleculen te bepalen. Debye ging in 1952 met pensioen, maar hij bleef tot zijn dood in 1966 onderzoek doen naar kunststoffen en polymeren.

Overlijden

Debye overleed op 2 november 1966 op 82-jarige leeftijd in Ithaca in de staat New York. Later werd het werk in de jaren dertig van Debye verschillende keren onderzocht. Men verweet Debye onder meer dat hij Joodse wetenschappers had gevraagd om te vertrekken. Debye hoorde echter niet bij de kleine groep wetenschappers die echte nazi's waren, oordeelde Cees Andriesse, emeritus-hoogleraar van de Universiteit Utrecht, in 2007. Door de Stichting Edmond Hustinx werd ter herinnering aan de wetenschapper tot 2015 de Peter Debye Prize uitgereikt.

Lees Duitsland: Geschiedenis en Wetenswaardigheden als u uw vakantie in Duitsland wilt voorbereiden of meer wilt weten over de geschiedenis van dit interessante land.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij veel aandacht aan de geschiedenis van Duitsland en de mooiste plekjes in dit land. Als u binnenkort uw vakantie in Duitsland doorbrengt kunt u zich met deze uitgave goed voorbereiden, want 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' is niet alleen geschreven voor liefhebbers van geschiedenis.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Duitsland

Duitsland
Wetenschap in Duitsland

In het e-book 'Duitsland: Geschiedenis en wetenswaardigheden' verzamelde Ruud van Capelleveen 150 verhalen die blijk geven van zijn fascinatie voor Duitsland. De onderwerpen in deze uitgave gaan over de geschiedenis van onze oosterburen. Duitsland was eeuwenlang een lappendeken van staatjes en koninkrijkjes. Niet veel Nederlanders weten dat Duitsland pas in 1871 door Otto von Bismarck tot een eenheid werd gesmeed. In deze uitgave staan 150 interessante en fraai geïllustreerde verhalen met wetenswaardigheden over de geschiedenis van Duitsland.
Bekijk: Duitsland



'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' is de 'wie is wie' van deze oorlog. In deze publicatie nam Ruud van Capelleveen de belangrijkste personen op die een rol van betekenis speelden in dit wereldomvattende conflict. U kunt in deze biografiën snel de belangrijkste feiten opzoeken.
In 'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' van Ruud van Capelleveen treft u de biografieën aan van 165 mannen en vrouwen die in deze oorlog een beslissende rol speelden.
Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.