Driewielers: Egg, Tempo en Felber

Bijzondere verschijning

De driewieler is een bijzondere verschijningsvorm in de autogeschiedenis. Hoewel er de laatste jaren weer wat meer wordt geëxperimenteerd met motoren staat de basisvorm van auto, koetswerk en vier wielen, al tientallen jaren vast. In deze aflevering behandel ik een aantal kleine, minder bekende automerken die modellen leverden, die zich op drie wielen voortbewogen: Egg, Tempo en Felber.

Kleine fabrieken

In onze tijd wordt de automarkt gedomineerd door een beperkt aantal autoconcerns. In sommige landen is zelfs niet eens meer een autobedrijf gevestigd, terwijl toch een groot deel van de bevolking zich dagelijks met een auto naar het werk begeeft. In de begindagen was dit totaal anders. Zelfs in een land als Zwitserland waren vijftig fabrikanten gevestigd, die met hun product streden om de gunst van de koper.

Egg

De Zwitserse firma Egg is zo'n voorbeeld. Dit bedrijf werd opgericht door ingenieur Rudolf Egg (1866-1939). Rudolf Egg bouwde aan het einde van de negentiende eeuw een auto voor eigen gebruik. Dankzij een financiële injectie van Egli werd hij in 1896 in staat gesteld de firma Egg & Egli te stichten. De eerste auto van Egg & Egli in Zürich was een driewieler met een De Dion-motor, die ook in licentie door andere Zwitserse bedrijven werd geproduceerd. Enkele jaren later begon Egg & Egli ook aan de productie van vierwielers. Net als bij een koets, waren de achterwielen van deze auto groter dan de voorwielen. In 1904 verhuisde Egg naar Wollishofen en heette het bedrijf Motorwagenfabrik Excelsior. De eerste modellen uit deze fabriek leken veel op de Curved Dash van Oldsmobile. Rudolf Egg bouwde nog verschillende modellen, maar sloot zijn bedrijf na de Eerste Wereldoorlog en werd Renault-dealer in Zürich.

Tempo

De Tempo was een Duitse auto. De geschiedenis van deze auto begon in 1927. De Tempo werd oorspronkelijk ontworpen als een bestelwagen. De fabriek in Hamburg kon de middenstanders een groot aantal verschillende carrosserieën aanbieden. Hierdoor deed het bedrijf goede zaken. De eerste modellen van Tempo leken nog het meest op gemotoriseerde bakfietsen. De bestelauto werd uitgevoerd met één achterwiel en twee voorwielen. De aandrijving vond plaats met het achterwiel, waaraan een 200 cc motorfietsmotor was gemonteerd. Vanaf 1933 bouwde de fabriek Tempo's met twee achterwielen en één voorwiel en kreeg de berijder een beschutte werkplek. De aandrijving werd nu naar voren verplaatst. Het succes van de Tempo was groot. Reeds in 1934 kon het glas worden geheven op de 10.000e Tempo. In dat jaar vestigde de Tempo ook een nieuw snelheidsrecord voor driewielers: een afstand van duizend kilometer werd met de duizelingwekkende snelheid van 54 km/uur afgelegd. Later bouwde Tempo ook auto's met vier wielen en werden voor de Duitse Wehrmacht terreinwagens met twee motoren en vierwielaandrijving gebouwd.

Felber

De Oostenrijkse firma A. Felber & Co bouwde vanaf 1951 driewielers waarvoor een motorrijtuigenbewijs volstond. Felber bestond al decennia en had vanaf de jaren twintig zijspannen voor motorfietsen gebouwd. De Felber-tweezitter TL400 was opgebouwd op een buizenchassis en werd voorzien van een 398 cc tweetaktmotor met twee cilinders. De motor had een vermogen van 15 pk en dreef het achterwiel aan. Hierdoor waren een differentieel en cardanas overbodig. De driewieler had wel een versnellingsbak met vier versnellingen vooruit en één achteruit. De topsnelheid van de Felber TL400 bedroeg 80 km per uur. De tweetaktmotor verbruikte 4,5 liter per 100 km. De Felber TL400 woog 340 kg en was 278 cm lang en 150 cm breed. De productie van de Felber kwam pas in 1953 op gang en stopte al een jaar later. In 1954 werden de importbeperkingen op personenwagens in Oostenrijk opgeheven en koos de Oostenrijkse automobilist voor een buitenlandse auto: een echte auto op vier wielen.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. Lees onze gewaardeerde nieuwsbrief met tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Gerelateerd

Bedrijfsgeschiedenis
Automerken en Autogeschiedenis

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Lees over de belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.

'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.